الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ / آيا نديدى كسانى را كه به آنها گفته شد دست از جهاد برداريد ، و نماز را برپا داريد و زكات بپردازيد ، ولى هنگامى كه فرمان جهاد به آنها داده شد . . . « 1 » » .
افزون بر اين ، ظواهر آيات پيشين كه وظيفهء انبياء عليهم السلام را در ابلاغ صريح و روشن منحصر مىكند نيز وجود دارد . آنجا كه خداوند مىفرمايد :
« وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ / و بر پيامبر چيزى جز پيام رساندن روشن و صريح نيست « 2 » » . « فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ / ولى آيا پيامبران وظيفهاى جز ابلاغ آشكار دارند « 3 » » و آيات ديگرى غير از اينها نيز وجود دارد كه وظيفهء انبياء عليهم السلام را در تبليغ صرف منحصر مىكند .
« تاريخ زندگانى بسيارى از ايشان مانند نوح ، هود و صالح عليهم السلام نشان مىدهد كه دامنه قلمرو دعوت آنان چندان گسترده نبوده كه اجازه آمادگى رزمى بدانان بدهد ؛ زيرا فشار و جبر ، همواره آنان را در بر گرفته بود ، حتى حضرت عيسى عليه السّلام نيز مادامى كه در بين مردم و مشغول به دعوت و تبليغ بود پيروان زيادى كه بتواند به كمك آنان نهضت كند نداشت « 4 » » .
در صدر اسلام ، در مكّه طى 13 سال نيز وضع به همان منوال بود و مسلمانان نيرو و توانى نداشتند كه به كمك آن قادر به جنگ باشند و چنانچه مكلف به جنگ مىشدند ، تكليف بدانچه كه در توان نيست مىشدند و اگر مسلمانان به اين
هامش
( 1 ) . نساء / 77 ؛ تفسيرالميزان ، ج 2 ، ص 64 - 65 .
( 2 ) . نور / 54 ؛ عنكبوت / 18 .
( 3 ) . نحل / 35 .
( 4 ) . تفسيرالميزان ، ج 2 ، ص 68 .