و از اين نظر ميان علما اختلافى نديدهام . . . بلكه مقتضى نصوص و بسيارى از فتواها در اين مورد چنين است كه فرقى ميان اين كه مثله كردن در زمان جنگ يا پس از آن ، و در زمان حيات شخص يا پس از مرگ او باشد ، قائل نشدهاند .
پس آن چه كه در مسالك و رياض آمده و از آن تقييد مثله به زمان جنگ استنباط مىشود ، صحيح نيست . همچنين فرقى ميان آن كه خصم اين عمل را در مورد مسلمانان انجام داده باشد يا نه وجود ندارد . اگر چه مقتضى فرموده خداوند « وَالحُرُماتُ قِصاصٌ » « 1 » مجاز بودن عمل مثله در اين مورد استنباط مىشود . ولى همهء روايات و فتواهاى علما بر مجاز نبودن آن دلالت دارند . « 2 »
اينك لازم است كه نصوص مربوط به اين بخش را نقل كنيم :
1 . پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله در سخنى كه از حضرتش نقل شده خطاب به ياران خود چنين سفارش مىفرمايد :
در راه خدا پيكار كنيد و با آن كه به خدا كفر ورزد ، بجنگيد . يورش بريد ولى نه [ نسبت به مسلمانان ] خيانت كنيد و نه [ نسبت به كفار ] مكر بورزيد و مثله نكنيد و . . . « 3 » .
و در روايتى ديگر آمده است كه هيچ كشتهاى را مثله نكنيد . « 4 » »
هامش
( 1 ) . بقره / 194 .
( 2 ) . جواهر ، ج 21 ، ص 78 .
( 3 ) . « فقاتلوا فى سبيل اللَّه و قاتلوا من كفر باللَّه . اغزوا و لاتغلوا و لاتغدروا و لاتمثلوا و . . . » ر . ك : جامع الاحاديث ، ج 13 ، ص 116 به نقل از التهذيب ، ج 6 ، ص 138 ؛ الكافى ، ج 5 ، ص 27 و 30 و 117 ؛ التهذيب ، ج 6 ، ص 138 ؛ المحاسن ، ص 455 و همچنين به نقل از الكافى ، ج 5 ، ص 29 ؛ التهذيب ، ج 6 ، ص 148 ؛ نيز ص 139 به نقل از دعائم الاسلام ؛ نيز ص 123 به نقل از الكافى ، ج 5 ، ص 139 ؛ كنزالعمال ، ج 4 ، ص 304 ، 233 ؛ الكافى ابو الصلاح ، ص 36 ؛ نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 72 ، 74 و غير اينها .
( 4 ) . « ولا تمثلوا بقتيل » .