و مهربان است . « 1 » » و نيز « فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ / پس اگر دست برداشتند تعدى جز بر ستمكاران روا نيست « 2 » » .
ضعف استدلال رواندى البته بر خواننده تيزبين و متفكر مخفى نيست زيرا آشكار است كه دشمنان تنها پس از اين كه اسلام حكم بردگى را در موردشان جارى ساخت ، از دشمنى خود دست مىكشند .
30 . اگر اسير پس از پيروزى و پايان جنگ اسلام آورد . اين حكم ، يعنى مخير شدن امام ميان سه امر از گردن او ساقط نمىشود و اين حكم ، مخالف قابل توجهى ندارد « 3 » حتى در تذكره و منتهى بر سر اين نكته ادعاى اجماع شده است چرا كه اين مورد قدر متيقّن سخن تذكره و منتهى است ، بر اين سخن ، علاوه بر اجماع استصحاب نيز دلالت مىكند .
شيخ [ طوسى ] در مبسوط نقل كرده است كه اگر اسير اسلام آورد ، استرقاق از او برداشته مىشود « 4 » و استدلال آنها به داستان عقيل به دليل مطلبى كه در جواهر آمده ، مردود است . چه آنكه مىگويد : اين داستان حكايت موردى خاص است . با وجود اين كه فديه گرفتن يكى از امور مخيره در اين باب است ، و حضرت آن را به خاطر مخير بودن انتخاب كرد ، نه به خاطر اصل عدم جواز استرقاق « 5 » .
31 . اگر اسير به عللى كه در پى خواهد آمد ، محكوم به مرگ شده باشد ، در اين صورت حقوقى هم دارد كه به شرح زير است :
الف . همان گونه كه در روايات زير آمده ، سوزاندن اسير حرام است . ( آن
هامش
( 1 ) . بقره / 192 .
( 2 ) . بقره / 193 .
( 3 ) . الجواهر ، ج 21 ، ص 128 .
( 4 ) . قبلا از مبسوط نقل شد و ر . ك : المختلف ، ج 1 ، ص 333 .
( 5 ) . ر . ك : المبسوط ، ج 2 ، ص 20 .