و نيز بنا به فرموده بارى تعالى « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً « 1 » / اى كسانى كه ايمان آوردهايد هنگامى كه در راه خدا گام مىزنيد ( و به سفرى براى جهاد مىرويد ) تحقيق كنيد ، و ( به خاطر اين كه سرمايه ناپايدار دنيا و غنائمى به دست آوريد ، ) به كسى كه اظهار صلح و اسلام مىكند نگوئيد : مسلمان نيستى » خداى تبارك و تعالى مىخواهد كسى را كه تسليم مسلمانها شده و دست از جنگ با آنها دست كشيده و عقب نشسته و نشان داده كه اسلام را پذيرفته ، نكشند و به او كه چنين وضعى دارد نگويند تو مسلمان نيستى و او را بكشند « 2 » .
آن چه كه اين نكته را تاييد مىكند ، رواياتى است كه در شان نزول اين آيه آمده است . به اين وسيله ريشه گفتههاى پراكندهاى كه فقهاى عامه در اين باب آوردهاند معلوم مىشود . و خواننده براى اطلاع از آنها مىتواند به تذكره و منتهى رجوع كند .
29 . اگر اسلام آوردن اسير پس از دستيابى مسلمانان به او در حال داير بودن جنگ و پيش از پايان آن باشد ، حكم كشتن او ساقط مىشود كه اختلافى در اين مورد نديدهام . « 3 » بلكه اجماع علما بر اين است « 4 » بنابر حديثى كه در بالا از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله نقل شد . و نيز روايت زهرى كه از حضرت سجاد عليه السّلام نقل شده كه فرمود : « اگر اسير اسلام آورد خون خود را حفظ كرده و در شمار غنائم در آمده است . « 5 » »
هامش
( 1 ) . نساء / 94 .
( 2 ) . التبيان ، ج 3 ، ص 297 ؛ كنزالعرفان ، ج 1 ، ص 372 ؛ در تفسير آيه به مصادر گذشته در اين زمينه رجوع كنيد ؛ مسالك الافهام ، ج 2 ، ص 347 ؛ نورالثقلين ، ج 1 ، ص ذيل آيه .
( 3 ) . الجواهر ، ج 21 ، ص 143 .
( 4 ) . التذكرة ، ج 1 ، ص 425 ؛ المنتهى ، ج 2 ، ص 928 .
( 5 ) . « الأسير إذا أسلم فقد حقن دمه و صار فيئاً » جامع الاحاديث ، ج 13 ، ص 175 .