اردوگاهشان به آنها برخورد كرد ، جمع نمود . . . پس چون به بصره رفت ، يارانش گفتند : اى اميرالمؤمنان ، كودكان و زنان و اموال آنهارا ميان ما قسمت كن . فرمود :
آن سهم شما نخواهد بود . . . ولى آن چه كه عليه شما در جنگ به كار بردند و در جنگ بر عليه شما از آنها كمك گرفتند و جزو ساز و برگ سپاهشان بود از آن شماست . و آن چه كه در خانههاى آنان [ باغيان ] است ، ملك و ميراث آنها است . « 1 »
از امام على عليه السّلام روايت است كه آن چه لشگر اهل نهروان و اهل بصره در برداشت ، تخميس كرد يعنى غنيمت گرفت و متعرض چيز ديگرى از آنان نشد . « 2 »
در روز جنگ جمل فرمود : « آن چه در لشگر دشمن است ( از قبيل برده و كنيز و اشياء ) از آن شماست و آن چه در خانههايشان است از آن خانوادههاى آنان است . « 3 » »
آنچه كه ابوالبخترى و شعبى و ياران على عليه السّلام روايت كرده و گفتهاند :
« چون على عليه السّلام در روز جنگ جمل بر اهل بصره پيروز شد ، اسلحهاى را كه در سپاه دشمن بود به سپاهيان خود واگذاشت و چيز ديگرى را به آنها نداد . » يعنى اموال ديگرى به غير اسلحه به سپاهش نداد . « 4 »
و روايتى از حكم نقل شده كه : على عليه السّلام بردگان اهل نهروان و همهء اموال آنان را ميان ياران خود قسمت كرد ( متاع اهل نهروان را تخميس نمود ) يعنى غنيمت گرفت . « 5 »
هامش
( 1 ) . حديث 59 « ليس لكم ذلك . . . فاما ما اجلبوا عليكم به و استعانوا به على حربكم و ضمه عسكرهم و حواه فهو لكم ، و ما كان فى دورهم فهو ميراث » .
( 2 ) . حديث 60 .
( 3 ) . حديث 63 .
( 4 ) . حديث 64 .
( 5 ) . حديث 65 و 66 .