ه ) شنيدم عماربن ياسر از على عليه السّلام درباره اسير كردن اطفال مىپرسيد و آن حضرت مىفرمود : « راهى بدانان نيست « 1 » » .
و ) از عبد خير روايت است كه مىگفت : « على عليه السّلام در روز جنگ جمل كسى را اسير نكرد و خمس نگرفت . « 2 » »
ز ) اهل قبله اسير نمىشوند و عليه آنها منجنيق به كار برده نمىشود ، و از خواروبار و پوشاك و آب منع نمىشوند . اگر گروهى داشته باشند كه به سوى آن بگريزند ، مجروحانشان كشته مىشوند فرارىشان تعقيب مىشوند و اگر گروهى نداشته باشند ، مجروحانشان به قتل نمىرسند و فرارى شان تعقيب نمىگردند و هيچ چيز از دارايىشان به جز آنچه كه در اردوگاه نظاميشان هست ، حلال نمىگردد . « 3 »
ح ) فرزندانشان را اسير نكنيد و زخمىهايشان را نكشيد و فرارىشان را تعقيب مكنيد و هر كس كه درب خانهاش را بست در امان است . « 4 »
بله بنابر احاديثى كه قبلًا ذكر كرديم على عليه السّلام بر اسيران منت نهاد ، همان گونه كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله بر اهل مكه منت نهاد . يعنى كشتن جايز بود ؛ ولى نكشت . از حسن بصرى روايت شده كه گفت : « آنها بر شمشير عرضه مىشوند ؛ چنانچه كسى توبه كند رها مىگردد و گرنه كشته مىشود . و اسير كردن زنان دو گروه [ فراريان با تشكيلات يا بىتشكيلات ] جايز نيست . حسن گويد :
امام اگر بخواهد ، اختيار اسير گرفتن دارد به دليل اين كه
هامش
( 1 ) . « ليس عليهن سبيل » السنن الكبرى ، ج 8 ، ص 181 - 182 ؛ كنزالعمال ، ج 11 ، ص 330 ؛ المصنف ابن ابى شيبه ، ج 15 ، ص 269 ؛ الجمل ، ص 216 .
( 2 ) . المصنف ابن ابى شيبه ، ج 15 ، ص 257 .
( 3 ) . مسند زيد ، ص 358 و 360 .
( 4 ) . « لا تسبوا لهم ذرية و لا تجهزوا على جريح و لا تتبعوا مدبراً و من أغلق بابه فهو آمن » البحار ، ج 32 ، ص 214 .