و كودكان نيست . از اين رو برخى از اصحاب به طور مطلق چنين فتوى دادهاند ، و بعضى جواز را به وضعيتى مقيد كردهاند كه جنگ درگرفته باشد ، امّا صورتى كه جنگ در نگرفته باشد از كشتن كودكان و زنان منع كردهاند .
شيخ در مبسوط گويد :
اگر كفار پشت سر كودكان خود سنگر بگيرند ، چنان چه جنگ شروع شده باشد تيراندازى به سوى آنان جايز است . در چنين موقعيتى ، هدف كودكان نيستند ، بلكه هدف كسانى هستند كه در پشت سر آنان سنگر گرفتهاند ؛ ولى اگر تيرى به كودكى اصابت كرد و او را كشت ، بر ضارب چيزى نيست زيرا اگر ما چنين نكنيم كار به بطلان جهاد كشيده خواهد شد . ولى اگر جنگ شروع نشده باشد ، تيراندازى جايز است .
هر چند بهتر است كه از آن دورى كنند « 1 » .
عبارت جمعى از فقها نظير عبارت مبسوط است كه در اين صورت ، تيراندازى را به طور مطلق جايز مىدانند . « 2 »
در سرائر تيراندازى را در صورتى كه جنگ شروع شده باشد جايز دانسته و
هامش
( 1 ) . المبسوط ، ج 2 ، ص 1 .
( 2 ) . ر . ك : جواهر الفقه ، ص 78 ؛ السرائر ، ص 168 ؛ الوسيله ، ص 192 ؛ الشرائع ، ص 103 ؛ المختصر النافع ، ص 227 ؛ الجامع للشرائع ، ص 235 ؛ القواعد ، ص 247 ؛ اللمعه ، ص 274 ؛ التذكره ، ج 1 ، ص 413 ؛ المنتهى ، ج 2 ، ص 910 ؛ التحرير ، ج 1 ، ص 135 ؛ الجواهر ، ج 21 ، ص 68 . ابن قدامه در المغنى ، ج 10 ، ص 495 گويد : « اگر جنگجويان پشت سر زنان و كودكان خود سنگر گيرند ، تيربارانشان جايز است . در چنين مواردى مبنا جنگيدن است نه كشتن كودكان و زنان ؛ زيرا پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آنان را با منجنيق كوبيد هر چند كه زنان وكودكانشان با آنان بودند . همچنين خوددارى از تيراندازى منجر به تعطيل جهاد مىگردد و دشمنان همينكه بفهمند چنين ترفندى كارساز است به هنگام ترس پشت زنان و كودكان خود سنگر گرفته و جهاد معطل مىشود . ( جواز كوبيدن آنها مشروط به اين نيست كه ) جنگ شروع شده يا نه ، زيرا پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله به هنگام درگيرى ، هرگز براى تيرباران [ دشمن ] وقتگذرانى نمىكرد . شافعى در الّام ، ج 4 ، ص 239 ( براى جواز تيراندازى ) ميان وضعيت گرم شدن درگيرى و يا گرم نشدن آن فرق قائل شده است .