از آن چه گذشت حاصل آن كه حمله غافلگيرانه بر دشمن جايز است ، اگر چه در طى آن زنان و كودكان بدون قصد كشته شوند . شبيخون زدن اگر اختيارى باشد با قيد كراهت جايز است و اگر از روى ناچارى باشد ، كراهت آن از بين مىرود .
7 . چنانچه كفار در قلعهها پناه گيرند ، كشتن آنها با منجنيق جايز است ، هر چند كه طى آن ممكن است زنان و كودكان كشته شوند .
شيخ طوسى در مبسوط گويد : « اگر امام بر شهرى فرود آيد ، داراى اين اختيارها است : مىتواند آن را محاصره كند « 1 » . . . و مىتواند منجنيق و عرادهاى نصب كند و حصار شهر و خانهها را خراب كند و به جنگى گسترده دست يازد ؛ چنان كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله با مردم طائف كرد . پس وقتى اين موقعيت تثبيت شد ، امام مىتواند منجنيق نصب كند و اگر مسلمانى در بين آن گروه نباشد ، به هر صورتى مىتواند آنان را بكوبد حتى اگر در ميان آنان زنان و كودكانى باشند ؛ چنان كه آن حضرت با مردم طائف كرد ولى اگر در ميان آنان اسيرانى از مسلمانان وجود داشته باشند در صورتى كه وضعيتى بحرانى پيش آيد ، مانند اين كه بترسد اگر از منجنيق استفاده نكند كفار پيروز خواهند شد به كار گرفتن قلعه كوب جايز است . « 2 »
علامه حلى رحمة اللَّه عليه در تذكره گويد : « همچنين نصب قلعه كوب بر قلعههاى آنان ، و ويران كردن بارويشان جايز است ، حتى اگر زنان و كودكانى در ميان آنان باشند ، زيرا پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله بر تپهاى كه مشرف بر طائف بود ، منجنيق نصب كرد در حالى كه زنان و كودكانى در ميان
هامش
( 1 ) . خداى تبارك و تعالى مىفرمايد : « وَ احْصُروُهمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَد / محاصرهشان كنيد ، و در هركمينگاه ، بر سر راه آنها بنشينيد » . توبه / 5 .
( 2 ) . المبسوط ، ج 2 ، ص 11 و ر . ك : المهذب ، ج 1 ، ص 302 ؛ النهاية ، ص 51 ؛ الاصباح ، ص 72 ؛ الغنيه ، ص 158 ؛ اشارة السبق ؛ الوسيله ، ص 192 ؛ الشرائع ، ص 203 ؛ المختصر النافع ، ص 227 ؛ اللمعه ، ص 273 ؛ الجمل و العقود ، ص 11 ؛ المختلف ، ج 1 ، ص 325 ؛ المنتهى ، ج 2 ، ص 909 ؛ القواعد ، ص 247 ؛ التحرير ، ج 1 ، ص 135 .