« رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله آهنگ خيبر كرد و شب هنگام بدانجا رسيد ( و حمله نكرد ) و روش ايشان چنان بود كه اگر شب هنگام به گروهى مىرسيد ، تا سپيدهدم بدانها حمله نمىكرد « 1 » . »
2 . در متنى ديگر آمده است كه : « پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله از اسامة بن زيد تعهد گرفت سپيدهدم بر أبنا حمله كند « 2 » . »
3 . همواره نيروهاى اعزامى ( سريهها ) را دستور مىداد كه گوش به زنگ آنان كه مىخواهند با آنها نبرد كنند ، باشند و چنانچه براى نماز اذان گفتند ، از آنها دست بدارند و اگر صداى اذان نشنيدند ، حمله كنند « 3 » » .
4 . از انس بن مالك روايت شده كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله هنگام اذان صبح پيشروى مىكرد ، و گوش فرا مىداد اگر صداى اذانى مىشنيد از حمله دست بر مىداشت و اگر صداى اذان نمىشنيد حمله مىكرد « 4 » به پيروانش دستور مىفرمود : « حمله ما سپيده دم خواهد بود « 5 » » .
انس بن مالك گويد : آن حضرت اگر شب هنگام برابر قومى صف آرايى مىكرد ، تا صبحگاهان به آنها حمله نمىكرد « 6 » .
هامش
( 1 ) . السنن الكبرى ، ج 9 ، ص 79 و ر . ك : الجواهر ، ج 21 ، ص 82 ؛ المبسوط سرخسى ، ج 10 ، ص 31 ؛ الترمذى ، ج 4 ، ص 121 ؛ الخراج ابويوسف ، ص 208 .
( 2 ) . المبسوط سرخسى ، ج 10 ، ص 31 ؛ احكام القرآن جصاص ، ج 5 ، ص 274 ؛ المصنف ابن ابى شيبه ، ج 14 ، ص 461 .
( 3 ) . احكام القرآن جصاص ، ج 5 ، ص 274 ؛ السنن الكبرى ، ج 9 ، ص 108 ؛ نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 69 . در انساب الاشراف ؛ به نقل از على عليه السّلام در صفين گويد : « لا تبيت القوم » بر اينان شبيخون مزن . ابويوسف در الخراج ، ص 208 گويد : « اذا رايتم مسجدا او سمعتم اذانا فلا تقتلوا احدا » اگر مسجدى ديديد يا اذانى شنيديد كسى را نكشيد .
( 4 ) . سنن دارمى ، ج 2 ، ص 217 ؛ السنن الكبرى بيهقى ، ج 9 ، ص 108 ؛ نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 69 .
( 5 ) . « انّا نصبحهم بغارة » كنز العمال ، ج 4 ، ص 461 ، كتاب الجهاد .
( 6 ) . السنن الكبرى ، ج 9 ، ص 97 ؛ الجواهر ، ج 21 ، ص 82 ؛ المبسوط سرخسى ، ج 10 ، ص 31 ؛ الترمذى ؛ ج 10 ، ص 121 ؛ نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 69 .