والاى او از چنين روشى فاصله گرفت و راهى را برگزيد كه بسى بهتر و والاتر از اين حرفها بود و آن دعوت به راه خدا به وسيلهء حكمت و موعظه كارساز و مجادله احسن بود . رفتار شايسته آن حضرت همواره چنين روشى پيمود و حتى جنگهاى آن حضرت همه براى پس زدن تهاجمى بود كه مشركان براى ريشه كن ساختن نظام توحيد و شريعت اصلاح و مسلمانان آغاز كرده بودند « 1 » .
پس بايد به كسانى كه مىگويند اسلام دين شمشير و زور است خنديد . « 2 » آنها مىخواهند بگويند اسلامى كه مىگويد : « با حكمت و اندرز نيكو ، به راه پروردگارت دعوت نما « 3 » » در گفتار خود صادق نيست .
گويند يهود و منافقان پس از آن چه بر سر مسلمانان در احد آمد ، شروع به سرزنش مسلمانان نموده و اظهار خوشحالى و مسرت كردند و آن سخنان را كه در تاريخ معروف است ، زدند . عمر از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله اجازه خواست كه آن منافقان و يهوديان را بكشد ، ولى ايشان فرمودند : « آيا مگر نه اين است كه آنان شهادتين را گفتهاند ؟ « عمر گفت : درست است ولى آنان از ترس شمشير در پس آن [ شهادت به خدا و رسول ] پناه گرفتهاند امّا اينك ضميرشان رو شده و خداى تعالى كينه آنان را آشكار نموده است » . پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود :
« از كشتن آن كه شهادتين را بگويد منع شدهام ، امّا يهود اهل ذمهاند و امان دارند و من آنان را نمىكشم « 4 » » .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الرحلة المدرسية ، ج 2 ، ص 196
( 2 ) . حتى آنها در بعضى از كتابهاى خود كاريكاتورى كشيدهاند كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را در حالى كه با يك دست قرآن و با دست ديگر شمشير گرفته و بر فراز سرش چند نفر ايستادهاند ، نشان مىدهد و اين عبارت را زير آن نوشتهاند كه محمد صلّى اللَّه عليه و آله چنين مىگويد : « به قرآن ايمان بياوريد و گرنه . . . گردنتان را با اين شمشير خواهم زد » .
( 3 ) . « أُدْعُ الى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ » نحل / 125 .
( 4 ) . اليس يظهرون شهادة ان لاالهالااللَّه و انى رسول اللَّه . . . نهيت عن قتل من اظهر ذلك و امّا اليهود فلهم ذمة فلا اقتلهم » . الصحيح من السيره ، ج 4 ، ص 325 به نقل از السيرة الحلبيه ، ج 2 ، ص 254 و المغازى واقدى ، ج 1 ، ص 317 - 318 و شرح نهجالبلاغه ابن ابىالحديد معتزلى ، ج 15 ، ص 43 .