محمل خود ( كه در آن مينشيند ) برود ؟ فرمود : در حال اختيار جايز نيست ، محمد بن حسن گفت :
آيا راه رفتن در زير سايه در حال اختيار براى او جايز است ؟ فرمود : آرى ، محمد بن حسن ( از اين پاسخ ) بخنده افتاد ( و از اين طرز پاسخ حضرت را مسخره كرد ) موسى بن جعفر عليهما السّلام فرمود :
آيا از دستور پيغمبر تعجب ميكنى و آن را مسخره ميكنى ؟ همانا رسول خدا ( ص ) در حال احرام سقف محمل را برداشت ( كه زير سايهء آن نباشد ) ولى در زير سايه راه رفت ، اى محمد در احكام خدا قياس نتوان كرد ، و هر كس حكمى را به حكم ديگر قياس كند از راه راست گمراه شده ، پس محمد بن حسن خاموش شده نتوانست پاسخى به آن حضرت بدهد .
و بالجمله ( فضائل آن حضرت زياده از آنست كه اين مختصر گنجايش آن را داشته باشد و ) مردم روايات بسيارى ( در فنون علم ) از آن جناب روايت كردهاند ، و او فقيهترين اهل زمان خود بود ، و از همه كس بكتاب خدا آشناتر و در خواندن قرآن از همگان خوشصداتر بود ، و چنان بود كه هر گاه قرآن ميخواند محزون ميشد ( يا با صوت حزين ميخواند ) و مردم از تلاوت قرآنش ميگريستند ، و مردم مدينه آن حضرت را زينت متهجدين ( نماز شبخوانان ، و شب زندهداران ) ميناميدند ، و بلقب كاظم ( فروخورنده خشم ) ناميده شد ، براى آنكه هر چه از دست ستمكاران كشيد خشم خود را فرو خورد و بردبارى كرده ( بر آنان نفرين نكرد ) تا اينكه در زندان و زنجير دشمنان و ستمگران از دنيا رفت و شهيد گشت .
الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ( فارسى ) — صفحة 227
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٢٢٧