غلط اندازى اين مردى را كه نشسته است محكوم كنى و پرسشى از او بكنى كه او را پيش اينان كه گردش را گرفتهاند رسوا سازى ، زيرا تو خود مىبينى كه مردم شيفتهء او گشته و علامهء زمان شده ؟
ابن ابى العوجاء گفت : آرى و پيش آمده مردم را شكافت و گفت : اى ابا عبد اللَّه همانا مجلسها ( و سخنانى كه در انجمن گفته شود ) امانت است ، و بناچار هر كه اندوه و عقدهء در دل دارد بايد بيرون اندازد آيا اجازهء پرسش به من ميدهى ؟ حضرت فرمود : اگر ميخواهى پرسش كن ، ابن ابى العوجاء گفت : تا كى اين خرمنگاه را بپاى خويش ميكوبيد و به اين سنگ پناه ميبريد ، و اين خانه بالا رفته از آجر و كلوخ را پرستش ميكنيد ، و مانند شترى كه رم كند بدور آن جست و خيز كنيد ؟ هر كه در اين كار انديشه كند و با دقت حساب آن را برسد ميداند كه اين كار شخص حكيم و صاحب نظر و انديشه نيست ، پس تو رمز اين كار را بيان كن زيرا تو بزرگ و اساس اين كارى ، و پدرت ريشه و پايهء آن بود ؟ حضرت صادق عليه السّلام فرمود : همانا كسى كه خدا گمراهش كرد و چشم دلش را كور كرد ، حق را ناگوار داند و بدان نيز پناه نبرد و شيطان صاحب اختيار و پروردگار او گردد ، او را بمنزلگاه نيستى برد و باز نگرداند اين خانه ايست كه خدا بدان وسيله بندگانش را بپرستش واداشته تا با آمدن بدينجا اندازهء پيرويشان را آزمايش كند ، و از اين رو آنان را ببزرگداشت آن و زيارتش وادار كرده ، و آن را قبلهگاه نمازخوانانش قرار داده ، پس اين خانه مركزى براى بدست آوردن خوشنودى خدا است و راهى است كه مردم را بسر منزل آمرزش او مىرساند ، بر ميزان معتدل كمال و مركز بزرگى و جلال نصب شده ، خداى تعالى دو هزار سال پيش از گستردن زمين آن را آفريد ، پس سزاوارترين كسى كه بايد از دستورش پيروى شود و از باز داشت و قدغن او خوددارى گردد آن خدائى است كه ارواح و صورتها را آفريد ، ابن ابى
الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ( فارسى ) — صفحة 193
مساهمون: الشيخ المفيد
ص١٩٣