دانستيد كه اين دو نفر مردان شما را كشتهاند ؟ شايد هر كداميك از آن دو همديگر را كشته باشند ؟ گفتند :
ما نميدانيم پس هر گونه كه خداوند تو را دانا كرده در ميان ايشان حكم فرما ؟ فرمود : پول خون كشتگان به گردن هر چهار طايفه است و اين پس از آن است كه اين دو نفر كه مجروح شدهاند پول جراحت خود را از ايشان بگيرند .
و جز اين راهى براى فهميدن حقيقت داورى در اين جريان نبود ، زيرا گواهى نبود كه قاتل را از مقتول جدا كند ، و گواهى نيز نبود كه گواهى دهد كه قتل از روى عمد واقع شده ، بنا بر اين اين داورى در اين پيش آمد بر اين بود كه حكم بخطاء در قتل شود ، و قاتل مورد اشتباه بود با اينكه مقتول معلوم بود .
و روايت شده كه شش نفر در شط فرات براى شناورى رفتند و از روى شوخى يك ديگر را در آب فرو مىبردند ، پس يكى از ايشان در آب خفه شد ، دو تن گواهى دادند كه سه نفر ديگر او را غرق كردند ، و آن سه تن گفتند : آن دو نفر او را غرق كردهاند حضرت عليه السّلام داورى كرد كه پول خون آن غريق پنج قسمت شود ، سه قسمت آن را بر طبق گواهى كه دادهاند كه آن دو نفر بپردازند و دو قسمت ديگر را آن سه نفر مطابق گواهى خود بپردازند ، و در اين جريان بهتر از آنچه آن حضرت عليه السّلام داورى فرمود راهى نبود .
( مترجم گويد : شايد اين داورى به اين حساب بوده كه چون آن دو نفر گواهى دادند كه سه تن او را غرق كردهاند بايستى سه قسمت از ديه را بپردازند ، و آن سه تن چون گواهى دادند كه دو تن او را غرق كردهاند دو قسمت از ديه بعهدهء ايشان آمده است ) .
و روايت كردهاند كه مردى هنگام مرگش به « جزء » مال خود وصيت كرد و آن جزء را معين نكرد
الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ( فارسى ) — صفحة 213
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٢١٣