عبس آيه 31 ) - ( كه فاكهة به معناى ميوه است ) ولى معناى « أب » را نميدانستند ( و پرسيدند « أب » در اين آيه بچه معنا است ؟ ) أبو بكر گفت : كدام آسمان بر من سايه گستراند ، يا كدام زمين مرا بر خود گيرد ، يا چه بكنم اگر در كتاب خداى تعالى چيزى را بگويم كه آن را ندانم ، ( يعنى من ندانسته چيزى نگويم ) اما « فاكهة » را ميدانم كه چيست و اما « أب » پس خدا به آن داناتر است ، اين سخنان به گوش امير المؤمنين عليه السّلام رسيد فرمود : سبحان اللَّه ! آيا ندانسته كه « أب » گياه و علوفه و چراگاه است ، و اين گفتار خداى تعالى كه فرموده : « و فاكهة و أبا » براى بيان شمار كردن نعمتهاى او بر بندگان است ، كه بوسيلهء آنها به آنان غذا دهد و آنها را براى ايشان و براى چهار پايانشان آفريده ، چيزهائى كه موجب زندگى و حيات نفوس ايشان است و بدنهاى آنان بدان وسيله زنده بماند .
( 30 ) و از ابى بكر پرسش شد از اينكه « كلاله » چيست ( تفسير كلاله در ضمن فرمايشات امير المؤمنين عليه السّلام بيايد ) ابو بكر گفت : من در معناى آن برأى و فهم خود پاسخ مىدهم پس اگر درست گفتم از خدا است ( يعنى خدا به دهان من گذارده ) و اگر نادرست گفتم از خودم و از شيطان است ( و سپس مطابق آنچه سنيان در كتابهاى خود نقل كردهاند پاسخى داد ، كه علامهء امينى دام عمره در كتاب الغدير ج 7 ص 104 بتفصيل ذكر فرموده است ) اين جريان به گوش امير المؤمنين عليه السّلام رسيد ، فرمود : نيازى برأى دادن از خود در اين مورد نداشت ، مگر ندانسته كه « كلاله » برادران و خواهران پدر و مادرى و يا پدرى تنها و مادرى تنها است ، خداى عز و جل فرمايد : « ( اى پيغمبر ) از تو فتوا خواهند بگو خدا فتوى دهد شما را در كلاله كه اگر مردى بميرد و فرزندى براى او نباشد ، و او را خواهرى باشد ، پس براى آن خواهر است ( از ميراث ) نصف آنچه بجاى گذارده است » ( سورهء نساء آيه 176 ) و نيز فرموده است :
« و اگر مردى باشد كه ارث برده شود بكلاله يا زنى باشد كه او را برادر و يا خواهرى باشد ، پس براى
الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ( فارسى ) — صفحة 191
مساهمون: الشيخ المفيد
ص١٩١