مدخل
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
خداوند را بر نعمتهايش حمد مىكنيم و بر محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلم خاتم پيامبران و آل او كه پاك و معصومند درود مىفرستيم .
تعريف علم اصول
علم اصول فقه ، علمى است كه در آن از قواعدى بحث مىشود كه نتيجهء آن قواعد در راههاى استنباط حكم شرعى مورد استفاده واقع مىشود .
( مثال ) : در شريعت مقدسهء اسلامى ، نماز واجب است و بر وجوب آن آيات ذيل از قرآن كريم ، دلالت مىكند : [ و اين كه نماز را به پا داريد ] و [ به درستى نماز بر مؤمنين به صورت مكتوبى حتمى بوده است ] و امّا دلالت آيهء اول متوقف بر ظهور صيغهء امر - مثل اقيموا در اينجا - در وجوب است و نيز متوقف بر اين مطلب است كه ظهور قرآن حجّت است و استدلال به آن درست مىباشد و « علم اصول » عهدهدار بيان اين دو مسئله است .
پس هرگاه فقيه در علم اصول فرابگيرد كه صيغهء امر ظهور در وجوب دارد و اينكه ظهور قرآن حجّت است ، مىتواند از اين آيه كريمه استنباط كند كه نماز واجب است و همينطور در هر حكم شرعى كه مستفاد از هر دليل شرعى يا عقلى است ، ضرورتا استنباط آن حكم از دليلش ، متوقف بر يك يا چند مسئله از مسائل علم اصول است .