Sbornik sved . O kavkaz . gortsakh , 1869 , I , 79 .
ظاهرا چوبان بيك در اوايل قرن هفدهم مىزيسته است . قديمترين نسخهء دربندنامه مورخ 1099 / 1687 است .
شرح
( 21 ) « دربارهء اصل دربندنامه » ( به روسى ) در :Iran , I , 1926 , pp . 42 - 58 .( 22 ) آخرين تاريخ آن 456 / 1064 است . آخرين تاريخ در نسخهء خطى « دورن » ( كتابخانهء عمومى ) 270 است . نگاه كنيد به : كاظم بيك ، ص 138 . در دستنويس كاظم بيك ، همان ، ص 136 ، آخرين تاريخها 272 ، 290 و 320 است . به احتمال زياد صفحههاى آخر نسخههاى خطى ، كه خلاصهها از روى آنها تهيه شده ، مفقود بوده است .
( 23 ) كاظم بيك به صورت ضميمهاى بر دربندنامه ، ص 205 - 223 چاپ كرده است .
در 1870 بارون پ . ك . اوسلارP . K . Uslarآن را به روسى ترجمه كرده است . در :Sbornik sved . Okavkaz . gorstakh , V , 1870 , 1 - 30 .اين استاد برجستهء قفقازى از ناسازگاريهاى متن آگاه بود ، امّا بيشتر به جعلى بودن آن ، كه بسيار واضح بود ، توجه داشت .
( 24 )« Me ? moire sur les inscription Musulmanes du Caucase » , in : Jour . Asi Aug ; 1862 . pp . 81 - 6( 25 ) آختىنامه ظاهرا تنها از جهت مطالعهء حوضهء رودسمور ( منطقهء لكز - لزگىLaks - Lazgiاينگونه ناميده مىشود ) قابل توجه است . نگاه كنيد به : باكىخانف ، ص 48 . از ال . اى . لاوروفL . I . Lavrovشنيدهام كه اخيرا نسخهاى از اين اثر پيدا شده است . احتمال دارد كه دربندنامهء جعلى خانيكف تنها اقتباسى از اختىنامه باشد .
( 26 )( a ) " Versuch einer Geschichte des Schirwanschahe " , in Mem de l'Acad . de St . Petersburg , 1840 , pp . 523 - 602 . and ( b ) " Geschichte Schirwans . . . von 1583 - 1820 " , ibid . , 1841 , pp . 317 - 434 .( 27 )E . Kozubsky , " bibliographie raisonnee " ( in Russian ) , Temir - khan shura 1895 , pp . 268( 28 ) كتاب و . م . سيويفV . M sisoyebvبه نام « تاريخ مختصر آذربايجان » ( شمالى ) ، باكو 1925 مختر امّا مفيد است . دربارهء كارهاى بعد پطروشفسكى و عليزاده و غيره نگاه كنيد به قسمتهاى پايانى همين كتاب .