شرح
( 14 ) متولد رشت در ربيع الاول 1217 و در گذشته در سنت پطرزبورگ 1287 / 1870 .
( 15 ) بعدا تنها يك ترجمهء دربندنامه ( به روسى ) در 1898 در تفليس و زير نظر عليخانوف آوارسكى ( بعدها : ژنرال ) انتشار يافت . وى خود اهل آواريه بود .
( 16 ) كاظم بيك در همان كتاب ، ص 12 از پنج نسخهء خطى به تركى گفتگو مىكند :
يكى در پاريس ، يكى در برلين ، دو نسخه در كتابخانهء عمومى ( اينك كتابخانهء عمومى لنينگراد ) و يك نسخه در تصرف خود او و به دو نسخهء خطى به فارسى اشاره دارد : يكى در كتابخانهء عمومى و يكى در موزهء آسيايى . كاظم بيك بعد از اتمام كار خود به يك نسخهء مهم تركى در موزهء روميانتسف ( اينك موزهء دولتى مسكو ) دست يافت كه در نوع خود بىنظير بود .
( 17 ) ازينروست كه مسلمه بن عبد الملك ، فاتح مشهور داغستان ، به صورت ابو مسلم تغيير شكل داده است .
( 18 ) نسخه خطيهاى موجود به نحوى بارز در متن اختلاف دارند . نگاه كنيد به مقدمهء ترجمهء فرانسه زوتنبرگZotenberg، صIII؛ وRieu , Catalogue of Persian MSS , pp . 68 - 71و نيز :Storey , Persian Literature , pp . 61 - 3 .مقايسه شود با :A . Z . Validi - Tog ? an , Ibn Fadlans Reisebericht , p . 254 .( 19 ) نگاه كنيد به :A . Z . Validi - Tog ? an , l . c , pp . 296 - 8 , and Akdes N . Kurat , " Abu Muhammad Ahmad bin A sam al ku ? fi ? - nin Kit b al - Futuh - u " in : Dil - Tarih dergisi , Ankara 1949 . VII - 2 , pp . 255 - 82( 20 ) شمخال چوبان خان اصلى در 986 / 1578 درگذشت . بعد از او اخلافش به چند شاخه تقسيم شدند . ولينعمت اوابى ، « چوبان بيك » ، بايد يكى از اخلاف گرى خان ، پسر چوبان خان باشد ، امّا لقب او ( بيك ) مىرساند كه زادهء ازدواجى نامتجانس بوده است ، پسران حاكمانى كه از طريق ازدواج با زنان فرودست ( به اصطلاح چنكاChanka) متولد مىشوند ، اغلب بيك لقب مىگيرند . نگاه كنيد به :