« اس » به صورت مقلوب در عنوان سردارى خزرى راسترخان ( يعقوبى ، ج 2 ) يافت مىشود . احتمالا او ترخان ارسيه بوده است ؛ طبرى ، ج 3 ، ص 338 صورت بعدى ( ؟ ) آن را ، كه آس ترخان باشد ، آورده است . ]
شرح
( 21 ) در نسخهءE( ص 57 ) من برور « از بخشهاى خارج ( ؟ ) » .
( 22 ) نگاه كنيد به : حواشى مينورسكى بر حدود العالم در :BSOAS 1955 , XVII / 2 , P . 260 .( 23 ) به احتمال مسير علياى ولگا ، كه از غرب به شرق جريان دارد و آن را يكى از شاخابههاى كاماKamaمىشناختند كه خود ولگاى اصلى محسوب مىشد . نگاه كنيد به : حدود العالم ، 6 ، ص 43 - 44 ، بر خلاف نظر ماركوارت درStreifzu ? ge , P . 336، كه اين رود را با ساماراSamaraيكى مىداند . نيز مقايسه كنيد با :Barthold , in Sov . Vostokoved . , 1940 , I , 45 .( 24 ) از جهت دستورى ، رود برطاس ، امّا از نظر عقلى ولگا - كاماى اصلى كه از برغر مىآيد ، بهتر است .
( 25 ) به احتمال مردوانهاىMordvansقديم كه در غرب ولگا مىزيستند ، نگاه كنيد به : حدود العالم ، 52 .
( 26 ) هنوز در معنىFanakترديد هست .Fenecus arabicusنوعى روباه كوچك صحرايى است كه در زبان فرانسوى به آنfennecمىگويند ، اما به مناطق شمالى ربطى ندارد .G . Jacob , welche Handelsartikel bezogen die Araber . . . aus d . nordisch - baltischen Landern , 1886 , P . 16 ,ميان فنكFanakو فنكFunk( ؟ ) ، كه به نوشتهء قاموس پوست گرانبهايى است ، فرق مىگذارد .
( 27 ) در نسخهءEبه جاى خفتان ، خفاتين كه در نسخهءPآمده ، اخفاف « چكمهها » ذكر شده است . هرچند جاى ترديد دارد كه چكمه از پوست گرانبها ساخته شده باشد .
( 28 ) خطايى كه علت آن وجود راه خاكى ميان ولگا و دن بوده است . نگاه كنيد به