كه قبله با موقان ، مرز مشترك دارد ، مىتوان اينطور فرض كرد كه اين موقان در شمال كر در امتداد مسير پايين رودهاى گردمان ، گوكچاى و توريان قرار داشت و با موكان
( Mova - kan )
گرجستان ( ميان كر و مصب الزن ) متفاوت بود . طبرى در وقايع 22 / 643 ، سلسلهء يكم ، ص 2666 از تضمينى ياد مىكند كه بكير به « موقان از اعمال جبل قبخ » داد .
شرح
( 15 ) در اينجا نام لكز به اقوام جنوب داغستان اطلاق مىشود . دربارهء كفر و شرك ددوانيه نگاه كنيد به :Brosset , Hist . de la Ge ? orgie , I , 473 ; Prince Vakhusht's Geography ( Russian trans . ) , p . 129 .( 16 ) ضبط : طبرستان .
( 17 ) فصل خزر را اخيرا دانلپ ترجمه كرده است :D . M . Dunlop , The History of Jewish khazars , 1954 , PP . 204 - 15 .( 18 ) ضبط : آمل . سلمان باهلى معاصر عثمان خليفه بود ( نگاه كنيد به : بلاذرى ، ص 198 ، 203 - 204 ) .
( 19 ) يعنى قصر خاقان ، نگاه كنيد به ادامهء مطلب در همين كتاب .
( 20 ) به احتمال زياد ، الانهايى كه در جنوب درياى ارال تا درياى خزر زندگى مىكردند . * ارسيهArsiya* بهAorsiكهن ( در چينى( yen - ts'aiشباهت بسيار دارد . در فارسى نامAorsiبه صورت آس ( گرجى :Ous - et'i، روسى( Os - et - inدرآمد . در تاريخ زير كه متعلق به قرن دهم ميلادى است ،Han , Hou Hanshu , ch . 118 , P . 17 b ,نامyents aiبه صورتA - lan - ya( * الان ، به معنى آريان ) درآمده است . نگاه كنيد به :Bertschneider , Mediaeval researches , II , 87 .بدين ترتيب يكى بودنAorsiو الان ثابت مىشود ، اما احتمال دارد كه اين تغيير نام بر اثر طايفه يا قبيله ديگرى باشد كه رهبرى اتّحاديه را به دست گرفتند [ دربارهء الانهاى فراسوى درياى خزر ، نگاه كنيد به : بيرونى ، تحديد الاماكن ( مقايسه شود با :
حدود العالم ، ص 481 [ ص الحاقى 318 ] و 445 ) . ردپايى از وجود اوليّهء « ر » در نام