امّا مسلمانانى از بازرگانان و صنعتگر نيز در ميانشان زندگى مىكنند . شاه ايشان اينك * آذر نرسه بن همام نام دارد .
27 . پس از آن مملكت * قبله است كه شهرنشينان آن مسلماناند و ساكنان املاك و آباديها ، نصرانى . در اين زمان شاهشان عنبسهء يك چشم نام دارد ، 99 كه حامى دزدان و ماجراجويان ( صعالك ) و اراذل است .
28 . اين كشور به مملكت موقانيه متصل است كه قبلا ذكر آن رفت ( نگاه كنيد به زيربخش 1 ) و مستقل نيست و شروانشاه آن را ضميمهء خاك خود ساخته است . اين سرزمين با اميرنشين معروف به موقانيه ، در كنار درياى خزر ، فرق دارد .
29 . محمد بن يزيد كه اينك به شروانشاه معروف است ، قبلا پادشاهى موروثى * لايزان ، 100 را داشت و شاه * شروان 101 على بن هيثم بود . على كه درگذشت ، محمد همچنانكه گفتهايم ، 102 بعد از كشتن عموى خود بر * شروان دست يافت و نيز ممالكى را كه به آنها اشاره كرديم ، تصرف كرد . وى قلعهاى در كوه قبخ دارد كه * نيال ( ضبط :
تيال ) 103 خوانده مىشود . در ميان قلعههاى جهان ، از قلعهاى مستحكمتر از آن نام نبردهاند ، مگر قلعهاى در ولايت فارس ، كه در جانب سيراف در ساحل [ خليج فارس ] قرار دارد ، در محلّى به نام زيرباد و متعلق است به عبد اللّه بن عماره . به اين قلعه * ديگدان نام دادهاند . 104
[ در اينجا به كتاب اخبار القلعه ، تأليف ابو الحسن مدائنى اشاره شده است ] . اين است شرح مختصرى دربارهء شهر باب الابواب و ديوار و كوه
تاريخ شروان و دربند ( فارسى ) — صفحة 301
مساهمون: ولاديمير مينورسكى
ص٣٠١