( صاحب سرير ) لقب دادند و پايتختش جمرج ( خمزخ ، يا خنزخ ) نام دارد . او را دوازده هزار روستاست و از آنها هر اندازه كه بخواهد بنده ( يا برده گيرد . كشور او در يكى از شاخههاى كوه قبخ قرار دارد ، و ازينرو صعب العبور و دستنايافتنى است . اين پادشاه به خزران حمله مىبرد و بر آنها پيروز مىشود ، زيرا خزران به دشتاند و او به كوه .
16 . پس از آن مملكت * الان ( اللان ) قرار دارد كه شاه آن را كركنداج ( ؟ ) مىنامند ، و اين نام از آن همهء شاهان آنجاست ، 69 همانگونه كه فيلانشاه نام همهء شاهان سرير است . پايتخت الان * مغص ( ضبط : معص ) است كه « مگس » معنى مىدهد . 70 شاه قصرها و تفرّجگاهها در خارج شهر دارد و ( گاهگاه ) در آنها سكونت كند . ميان او و شاه سرير خويشاوندى سببى است و هريك خواهر ديگرى را به زنى گرفته است .
پس از اسلام و در خلافت عباسيان ، شاهان الان به نصرانيت گرويدند ، حال آنكه پيشتر مشرك بودند . پس از 320 / 932 از آن دين برگشتند و اسقفان و كشيشانى را كه قبلا امپراتور روم شرقى نزدشان فرستاده بود ، بيرون راندند .
17 . ميان مملكت الان و كوه قبخ پلى و قلعهاى بر رودى پهناور ( ترك ) قرار دارد . اين قلعه را « قلعهء الان » مىگويند ، 71 و در روزگاران كهن يكى از شاهان ايران به نام اسفنديار پسر * بشتاسف آن را ساخت . وى در آن قلعه مردانى گمارد كه مانع رسيدن الانها به كوه قبخ شوند ، چه براى آنان گذرى جز پل زير قلعه نيست . قلعه بر صخرهاى سخت استوار است و براى رسيدن به آن يا تصرف آن راهى جز موافقت نگهبانان نيست . قلعه
تاريخ شروان و دربند ( فارسى ) — صفحة 294
مساهمون: ولاديمير مينورسكى
ص٢٩٤