سفر حجّ خاقانى ، احتمالا در 552 / 1157 ( ؟ ) مىرسد . در قصيدهاى ديگر ( يكى از قصايد نادرى كه خاقانى به عربى سروده است ) خاقانى چنين مىگويد :
شكوى عن شروان شرواها الثقا * عودى الى الثغر السعاده و اذكرى 6
در دورهء اين اميران دربندى ، شروان با گرجيان مسيحى پيوندهاى خانوادگى نزديك برقرار كرد و شاهان گرجستان در مبارزه عليه دربند چندين بار از شروان حمايت كردند . 7 دربارهء اين لشكركشيها در گاهنامهء گرجى اشاراتى يافت مىشود . مشهورترين تاختوتاز از جانب دربند ، بايد مربوط به زمان بيك برس بوده باشد ( حدود 569 / 1173 ) ، كه آندرونيكوس امپراتور آيندهء روم شرقى كه در آن زمان ميهمان شاه گرجستان گيورگى سوّم بود - در دفع آن شركت داشت . خاقانى در مدح آندرونيكوس قصيدهاى گفته است و در قصايد ديگر به شرح سپاه شكستخوردهء دربند ، كه شامل الانها ، روس و خزران بود ، پرداخته است . بعد از اطلاع از حضور روس در باب در 377 / 987 و بازگشت باقيماندهء خزران در 456 / 1064 ، براساس گفتههاى تاريخ الباب ، اينك به معانى اشارات خاقانى 8 و اصطلاحات گاهنامهء گرجى ، 9 كه از حملهء « خزران دربند » سخن مىگويد ، بهتر پى مىبريم .
( د ) همانطور كه استاد پاخوموف متذكّر شده است ، به هنگام حملهء مغول امير دربند شخصى به نام رشيد بود ( نگاه كنيد به : ابن اثير ، ج 5 ، ص 262 . ذيل ، 619 / 1222 ) ، هرچند كه در همانجا به او عنوان شروانشاه داده مىشود . مىتوان اين مطلب را با گفتهء ياقوت ، كه در همان زمان مىزيست ، ربط داد . وى در شرح خود بر شماخى ( ج 3 ، ص 317 )