157 ] دربارهء فعاليتهاى تجارى دربند خاتمه مىدهيم :
« دربند بر درياست ، و بر دو كرانه دو سدّ بنا كردهاند بر آبى كه از دريا در شهر مىآيد . و اين دو سدّ از سنگ و رصاص ساختهاند . و بر دهانهء آب سلسله كشيدهاند ، كى كشتى به فرمان درآيد و برون شود . و اين درياى طبرستان است . و دربند چند اردبيل باشد . كشاورزى بسيار دارد . ميوه كم بود . ديوارى از سنگ دارد و يكى از گل . فرضهگاه خزر و سرير و گرگان و طبرستان و ديلمان باشد . و به همهء ارّان و آذربايگان جامهء كتان از دربند برند . و برده آنجا افتد ، و زعفران آنجا خيزد » .
افزودهها
افزوده بر صفحهء 188 . ترجمهء جديد ابن فضلان با تعليقات مبسوط به قلم پروفسور آ . پ . كوالوسكى ، خاركف ، 1956 ، منتشر شده است .
افزوده بر صفحهء 190 . دربارهء طايفهء سوم روس ، نگاه كنيد به تحقيق بسيار دقيق دكترى . هربك « 1 » در
Archiv Orienta'bu ? , 1957 , No . 4 , 628 - 52 .
هرچند يكى دانستن اخير ارثا / ارقا با اركونا « 2 » ( جزيرهء روگن « 3 » در درياى بالتيك ) با مخالفتهايى روبروست .
هامش
( 1 ) .I . Hrbek( 2 ) .Arkona( 3 ) .Rugen