شرح
( 34 ) بلاذرى ، ص 193 ، در ميان ثقات خود در ارمنستان ، از محمد بن اسماعيل بردعى نام مىبرد كه راوى او ابو براء ( كذا ) عنبسة بن بحر الارمنى بود . ميان نام و نام پدر عبد البرّ و ابو براء ، شباهت عجيبى است .
( 35 ) خرابههاى چوخور - قبلهChukhur - Qabala( ميان رودهاى قوچالان چاىQochalan - Chayو قرهچاى ) را د . شريف اف درIzv . obshchestva obsledovaniya Azerbayjana , No . 4 , 1927توصيف كرده است . از آنجا كه قبله در ميان شاخههاى دو آبگير توريانTuriyanقرار دارد ، يكى دانستن گرزل ( ؟ )Gurzulو گردادلGirdadul( در ساحل غربى گوك چاى ) ، آنگونه كه زكى وليدى( l . c . , P . 131 )نظر مىدهد ، احتمال دارد . در بالادست گردادول ، آبگير غربى گوك چاى را ( كه در كنار آن كوتكاشنKutkashenواقع است ) ، گردزGruduzمىخوانند ، كه شايد همان نام را نيز منعكس سازد .
( 36 )« Caucasia ( IV ) » , BSOAS , XV 1 / 3 , 504 - 14 .( 37 ) به عكس ، دربارهء شاه آذر - نرسه بن همم كه مسعودى ، ج 3 ، ص 68 ، از او گفتگو مىكند ، قرينهاى نمىتوان يافت .
( 38 ) زكى وليدىL . C . , P . 146 )) اين محل را با بليخBalikhدر همان منطقهء گردادل يكى مىداند ، هرچند اوضاع و احوال عمليات ( زيربخش 26 ) مؤيّد اين است كه محلّ آن را غربيتر بدانيم . درواقع ، در ميان روستاهاى خانات شكّى از جايى به نام مالوخMalukhياد شده است ، هرچند من نمىتوانم اطمينان يابم كه در قرون هجدهم - نوزدهم ، خانات در شرق تا كجا گسترش داشتهاند . نگاه كنيد به :Petrushevsky , Ocherki po istorii feodalnikh otnosheniy v Azerbayjane , 1949 , p . 289 .( 39 ) ابخاز واقعى ملتى كوچك است كه در ساحل شرقى درياى سياه ( نزديك سوخومى ) زندگى مىكنند ، امّا پادشاهى ابخازيه ، كه لئون دوم ، در 800 ميلادى بنيان نهاد ، شامل سرزمين وسيعى مىشد كه خاك گرجستان غربى در حوضهء ريونRionرا دربر مىگرفت . جانشينان لئون حتّى تاK'art'lia( گرجستان شرقى ، غرب كاختيه ) پيش رفتند .
( 40 ) بخش دوّم اين نام ترديدانگيز است و اصطلاح دسكره كه تسميهء قديمى ايرانى