كندكند مىرفتم كه مبادا پيش از آنكه آن را به من بياموزد بيرون رود . چون نزديك در شديم گفتم : يا رسول اللَّه ، آن سوره كه وعده دادى چه شد ؟ فرمود : وقتى نماز را آغاز مىكنى چگونه مىخوانى ؟ آنگاه سورهء فاتحه را خواند و فرمود : اين همان است ، همان سبع المثانى است كه خداوند فرموده به من عطا كرده است . « 1 »
حاكم در مستدرك هم اين را نقل كرده است .
10 - طبرى از ابوهريره از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نقل كرده كه فرمود : اين همان امّالكتاب و فاتحة الكتاب است و سبع المثانى است . « 2 »
11 - طبرى از ابوهريره از پيامبر صلى الله عليه و آله دربارهء فاتحة الكتاب نقل كرده كه : همان فاتحة الكتاب ، همان سبع المثانى و قرآن عظيم است . « 3 »
اما آنچه سبع المثانى را به سورهء فاتحه تفسير مىكند و بسم اللَّه را اولين آيهء آن مىداند :
12 - ابن جرير ، ابن منذر ، طبرانى ، ابن مردويه ، حاكم و بيهقى در سنن خويش از ابن عباس نقل مىكند كه از او دربارهء سبع المثانى پرسيدند . گفت : فاتحة الكتاب است ، خدا آن را براى امت محمد استثنا كرده ، آن را در ام الكتاب بالا برده و براى آنان ذخيره ساخته تا آنكه براى آنان بيرون آورده است و به كسى پيش از آنان عطا نكرده است .
پرسيدند : پس آيهء هفتم كجاست ؟ گفت : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » . « 4 »
13 - طبرى از سعيد بن جبير دربارهء اين آيه نقل كرده كه گفت : مقصود سورهء فاتحه است . پس آن را با شش آيه خواند . سپس گفت : بسم اللَّه آيهء هفتم است . سعيد گويد : ابن عباس هم بر من همان گونه خواند كه بر تو خوانده است ، سپس گفته : آيهء هفتم « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » است . « 5 »
هامش
( 1 ) . تفسير طبرى : ج 14 ، ص 40
( 2 ) . همان : ص 41
( 3 ) . همان .
( 4 ) . الدرّ المنثور : ج 5 ، ص 94
( 5 ) . تفسير طبرى : ج 14 ، ص 38