« الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را سوم ، « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » را چهارم ، و همچنين « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » را آيهء پنجم و انگشتانش را جمع كرد . « 1 »
چهارم : حاكم از امسلمه نقل كرده است : پيامبر صلى الله عليه و آله : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ . . . » را مىخواند و حرف به حرف آنها را جدا مىكرد . حاكم مىگويد : اين حديث صحيح است و ذهبى بر صحت آن در تلخيص خود اقرار دارد . « 2 »
پنجم : حاكم از نعيم مجمر نقل كرده است : پشت سر ابوهريره بودم ، بسم اللَّه را با سورهء حمد خواند تا رسيد به ولا الضالين ، گفت : آمين ، مردم هم گفتند : آمين و هر گاه سجده مىكرد تكبير مىگفت و چون سلام مىداد ، مىگفت : به خدايى كه جانم در دست اوست من در نماز ، شبيهترين شما به پيامبر خدايم . حاكم گويد : اين حديث صحيح است و ذهبى در تلخيص خود آن را پذيرفته است . « 3 »
ششم : حاكم از قتاده نقل كرده است : از انس بن مالك پرسيدند : قرائت پيامبرخدا صلى الله عليه و آله چگونه بود ؟ گفت : به صورت كشيده بود . سپس خواند : بسم اللَّه الرحمن الرحيم و « رحيم » را مدّ داد . « 4 » ذهبى اين را نيز پذيرفته است .
هفتم : حاكم از ابن جريج از پدرش از سعيد بن جبير از ابن عباس در مورد آيهء « وَلَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي » « 5 » نقل كرده كه مقصود ، سورهء فاتحة الكتاب است ، بسم اللَّه الرحمن الرحيم . . . و سوره را خواند . ابن جريج گويد : به پدرم گفتم : آيا سعيد از ابن عباس خبر داده كه وى گفته است ، بسم اللَّه الرحمن الرحيم . . . گفت : آرى . حاكم اين حديث را صحيح مىداند ، هرچند بخارى و مسلم آن را نقل نكردهاند و تمام اين باب در كتاب الصلاة است . « 6 »
هامش
( 1 ) . المستدرك ، حاكم : ج 1 ، ص 232
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان : ج 2 ، ص 233
( 5 ) . الحجر : 87
( 6 ) . المستدرك ، حاكم : ج 1 ، ص 551 تفسير سورهء فاتحه .