4 . جزء بودن بسم اللَّه و آشكار گفتن آن
« بسمله » در لغت به معناى گفتنِ « بسم اللَّه الرحمن الرحيم » است و چون گفته شود ، « اكثِر من البسمله » يعنى زياد بسم اللَّه بگو . « 1 »
بسم اللَّه نشان مسلمانان است و هيچ چيز را آغاز نمىكنند مگر پس از گفتن بسم اللَّه الرحمن الرحيم ، كه آيهء توحيد و سبب طرد مشركان است . خداى سبحان مىفرمايد :
« چون به آنان گفته شود براى رحمان سجده كنيد ، مىگويند : رحمان چيست ؟ . . . » « 2 »
شعار مشركان در عصر جاهليت ، « باسمك اللهم » بود و سخن خود را با آن آغاز مىكردند . در صلح حديبيه كه كار به نوشتن قرارداد صلح بين دو طرف انجاميد ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به اميرالمؤمنين عليه السلام دستور داد بنويسد : بسم اللَّه الرحمن الرحيم . حضرت طبق دستور پيامبر صلى الله عليه و آله نوشت . سهيل نمايندهء قريش گفت : اين را نمىشناسم ، بنويس : باسمك اللهم . « 3 » پس بسمله ، مرز ميان اسلام و شرك و وجه تمايز مؤمن و كافر است و مسلمان در هيچ جا از آن جدا نمىشود .
هامش
( 1 ) . لسان العرب ، المصباح المنير ، واژهء بسمله .
( 2 ) . الفرقان : 60
( 3 ) . سيرهء ابن هشام : ج 2 ، ص 317