خبر كند ، ديد خوابيده است . گفت : « الصلاة خيرٌ من النوم » ( نماز بهتر از خواب است ) عمر هم دستور داد آن را در نداى صبح براى نماز قرار دهد . « 1 »
4 - آنچه دلالت مىكند پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آن را به ابومحذوره آموخت . بيهقى از عبدالملك بن ابىمحذوره و او از پدرش از جدش نقل مىكند : گفتم : يا رسول اللَّه ، روش اذان را به من بياموز . . . و حديث را نقل مىكند تا آنجا كه : دو بار حىّ على الفلاح . و اگر اذان نماز صبح بود بگو دو بار : الصّلاة خير من النوم . « 2 »
5 - آنچه بيان مىكند كه بلال در اذان صبح مىگفت : « حىّ على خير العمل » .
پيامبرخدا صلى الله عليه و آله دستور داد به جاى آن بگويد : « الصلاة خيرٌ من النوم » . « 3 »
با اين تعارض آشكار نمىتوان به اين روايات تكيه كرد و چون امر آن داير است بين سنت و بدعت ، بايد ترك كرد ، چون بر ترك آن عقاب نيست ، ولى اگر بدعت باشد عقاب دارد .
سخن بزرگان دربارهء « الصلاة خير من النوم »
بعضى از صحابه و تابعين آن را بدعت مىدانند و معتقدند پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به آن دستور نداده بلكه پس از آن حضرت پديد آمده است . برخى از سخنانشان چنين است :
1 - ابن جريح به نقل از عمرو بن حفص گويد : سعدِ مؤذن اولين كسى بود كه در زمان عمر گفت : الصلاة خيرٌ من النوم . عمر گفت : بدعت است ، سپس آن را ترك كرد ، بلال هم براى عمر اذان نگفته است .
2 - نيز از حسن بن مسلم روايت مىكند مردى از طاووس پرسيد : از كى گفته شد الصلاة خير من النوم ؟ گفت : در زمان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله گفته نشده بود ، ولى بلال پس از وفات پيامبر و در زمان ابوبكر شنيد كه مردى غيرمؤذن آن را مىگويد از او فرا گرفت و با آن اذان مىگفت ، پس از مدتى ابوبكر درگذشت و عمر گفت : كاش بلال را از آنچه
هامش
( 1 ) . الموطّأ : ص 78 ، شمارهء 8
( 2 ) . سنن بيهقى : ج 1 ، ص 421 - 422
( 3 ) . كنز العمال : ج 8 ، ص 345 ، شمارهء 23188