10 . هدف از بررسى عدالت صحابه چيست ؟
هدف از بررسى عدالت صحابه ، همان هدف بررسى عدالت صحابه و راويان قرنهاى پس از آنان است و هدف در همهء اينها شناخت شايسته از ناشايسته است ، تا پژوهشگر بتواند دين را از صالحان فراگيرد و از فاسدان بپرهيزد . اگر كسى با اين هدف به بررسى حالات آنان بپردازد جاى ملامت نيست .
از همين جا سستى آنچه خطيب از ابىزرعهء رازى نقل كرده آشكار مىشود كه گفته است :
هر گاه ديدى كسى به عيبجويى يكى از اصحاب پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مىپردازد ، بدان كه او زنديق است ، چرا كه پيامبر صلى الله عليه و آله حق است و قرآن هم حق است و آنچه آورده حق است و همهء اينها را صحابه به ما رساندهاند و اينان مىخواهند گواهان ما را نقد كنند تا قرآن وسنت را باطلسازند ، نقدوجرح بر خودشان سزاوارتر است و آنان زنديق هستند . « 1 »
مىگوييم : رازى به برادر مسلمان خود بدگمان شده است و برخى از گمانها به تعبير قرآن گناه است . اگر به جاى آن سخن چنين گفته بود :
« هر گاه ديدى كسى دربارهء اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله بررسى مىكند تا راست و دروغ او را
هامش
( 1 ) . الإصابه : ج 1 ، ص 17