قرآن كريم از ارتداد گروهى از صحابه پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله خبر مىدهد :
« وَما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ . . . » . « 1 » اگرچه آيه ، لحنِ شرطى و اگرى دارد ( آيا اگر پيامبر بميرد يا كشته شود به جاهليت بر مىگرديد ؟ ) و قضيهء شرطيّه بر وقوعِ آن دلالت نمىكند ، ولى مضمون آن مىرساند كه در ميان صحابهء پيامبر در زمان نزول آيه يعنى در سال سوم هجرى در جنگ احد ، كسانى بودند كه رفتار و كارهايشان نشان مىداد كه ممكن است پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله ، مرتدّ شوند . پس چگونه مىتوان همهء اصحاب را ، حتى همهء شركت كنندگان در نبرد احد را يكسان دانست ؟ تا چه رسد به آنان كه پس از احديون ايمان آوردند و پايينتر از آنان بودند !
وقتى اين آيات ، به آياتِ ستايشگر از مؤمنان ضميمه شود ، مفسّر به يك نتيجهء روشن مىرسد و آن اين كه صحابهء پيامبر صلى الله عليه و آله ، برخى صالح بودند و برخى ناصالح ، برخى چنان و الا بودند كه به بركت وجود آنان باران مىباريد و بعضى ايمانى داشتند كه به چيزى نمىارزيد .
هامش
( 1 ) . آل عمران : 144