2 . تأثير همنشينى در جانها
بدون شك همنشينى تأثير مىگذارد ، چه همنشين خوب ، چه همنشين بد . از اين رو مىبينيم كه گنهكار در قيامت آرزو مىكند كه كاش فلانى را دوست خود نگرفته بود . « 1 » قرآن در بارهء همنشينى و رفاقت مىفرمايد : « در روز قيامت ، دوستانِ دنيايى همه دشمن يكديگر مىشوند ، مگر متقين . » « 2 »
پس همانطور كه همنشينى با بدان تأثير منفى بر شخصيت انسان مىگذارد ، همنشينى با نيكان نيز در دلها و جانهاى مستعد و قابل ، اثر دارد و گاهى او را به مراتب بالا مىرساند ، اين حقيقتى ملموس براى هر انسان در زندگى عملى است .
بدون شك همنشينى با نيكان اثر سازنده دارد ، اما اندازهء تأثير آن به اختلافِ اين سه عنصر ، متفاوت است : سنّ ، استعداد ، مدت همنشينى .
اما نخست ، بىشك وقتى انسان در چهارچوب تربيت قرار مىگيرد ، اگر نوجوان يا در ابتداى جوانى باشد ، دل و جانش همچون زمينى خالى است كه هر بذرى در آن افشانده شود آن را مىروياند . همنشينى گاهى شخصيت كاملى به وجود مىآورد كه نمونهء فضيلت و برترى است ، به خلاف آنجا كه سنّى از انسان گذشته و شخصيت روحى
هامش
( 1 ) . « يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا » ( فرقان : 28 ) .
( 2 ) . « اْلأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ » ( زخرف : 67 ) .