انواع حقوق است كه امام سجاد عليه السلام در آن ، حقوق خدا بر انسان ، حقوق انسان بر خودش ، حقوق اعضايش مثل زبان و گوش و چشم و پاها و دستها و شكم و . . . را بيان مىكند ، سپس به بيان حقوق اعمالى همچون نماز ، روزه ، حج ، صدقه و قربانى مىپردازد كه به پنجاه حق مىرسد و آخرين آنها حقّ ذمّه است .
پنجم : رسالهء امام رضا عليه السلام در فرايض و سنن
به روايت محدثان ، مأمون فضل بن سهل را نزد امام رضا عليه السلام فرستاد و گفت : دوست دارم نوشتهاى جامع در بارهء حلال و حرام و واجبات و مستحبات برايم بنويسى ، چون تو حجت خدا بر مردم و سرچشمهء دانشى .
امام رضا عليه السلام كاغذ و قلمى طلبيد و به فضل گفت بنويس :
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
« براى ما شهادت به يكتايى خداوند بىنياز و بىشريك و بىفرزند كافى است . . . »
اين نامه و رساله در كتاب « تحف العقول » آمده است . « 1 »
ششم : رسالهء امام هادى عليه السلام
محدثان از حضرت امام هادى على بن محمد عليهما السلام رسالهاى را در ردّ بر اهل جبر و تفويض و اثبات عدل و مفهوم منزلتِ بين دو منزلت ( بين جبر و تفويض ) روايت كردهاند . از جمله ابن شعبهء حرّانى در تحف العقول . « 2 »
اين رسالهها از سوى خود ائمه عليهم السلام تدوين يافته است . رسالههاى ديگرى هم هست كه به دليل اختصار از نقل آنها خوددارى مىكنيم . اما آن چه اهل حديث در طول قرنها از آن بزرگواران روايت و تدوين كردهاند بسيار است كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم .
هامش
( 1 ) . تحف العقول : ص 306 - 311
( 2 ) . همان : ص 338 - 352