و به خواست خدا از ويرانى محفوظ خواهد ماند . اگر بناى بر قبور حرام بود ، مسلمانان پيكر آن حضرت را در جايى وسيع و بىسقف به خاك مىسپردند .
ب . بناى بر قبور از زمان صحابه تا كنون ، سيرهء رايج ميان مسلمانان بوده است .
سفرنامهها توصيف قبور موجود در مدينه را كه بر روى آنها قبههايى بوده و روى قبرها سنگ نوشتههايى حاوى نامهاى آنان بوده ياد مىكند . برخى از آنها را در اينجا مىآوريم :
1 . مسعودى ( متوفاى 445 ه ) دربارهء حرمها و قبههاى بقيع مىنويسد :
روى قبور آنان در اين نقطه از بقيع ، سنگى است كه بر آن نوشته است :
بسم اللَّه الرحمن الرحيم ، ستايش از آن خداى از بين برندهء امتها و احياگر استخوانهاست . اين قبر فاطمه دختر رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه سرور زنان عالم است و قبر حسن بن على و على بن حسين و محمد بن على و جعفر بن محمد است . « 1 »
2 . سبط ابن جوزى ( متوفاى 654 ه ) در تذكرة الخواص ، ص 311 شبيه آن را نوشته است .
3 . تلمسانى مدينهء منوّره و بقيع را در قرن چهارم توصيف مىكند و مىنويسد :
وقتى كه از درگاه آن بالا رفتى ، سمت راست تو قبر حسن بن على است كه بر روى آننوشته است : اينقبر حسن بن على است كه كنار مادرش فاطمه عليها السلام به خاك سپرده شد . « 2 »
4 . محمد بن محمود بن نجار ( متوفاى 643 ه ) در « اخبار مدينة الرسول » مىنويسد :
در يك قبهء بلند بزرگ و قديمىساز در اول بقيع كه دو در دارد و يكى از درها هر روز جهت زيارت آنان گشوده مىشود . « 3 »
5 . جهانگرد پرآوازه ، ابن جبير ( متوفاى 614 ه ) در سفرنامهء خويش در وصف بقيع مىنويسد : در مقابل قبر مالك ، قبر ابراهيم پسر پيامبر صلى الله عليه و آله قرار دارد كه روى آن قبهاى
هامش
( 1 ) . مروج الذّهب : ج 2 ، ص 288
( 2 ) . مجلة العرب ، شماره 5 - 6 ، مورّخه 1393 ه .
( 3 ) . اخبار مدينة الرسول ، به كوشش صالح محمد جمال ، مكهء مكرمه ، سال 1366 ه .