پروردگار متعال دربارهء پيروزى و برترى كامل اسلام ، به پيامبر عظيم الشأن خود ، خبر مىدهد ، با تأكيد بر اين كه خواست دشمنان در خاموشى اين نور تابان ، عملى نخواهد شد ، و در برابر ارادهء الهى چيزى به حساب نمىآيد . و منظور از لغت « اظهار » در اين آيه چيزى جز « پيروزى دادن » نيست . رازى در تفسير خود گويد :
« بدان كه چيرگى بر ديگرى ، يا با حجّت و برهان ، يا با فراوانى و زيادى و يا با غلبه و پيروزى است ، و چون بشارت الهى مربوط به آينده است نه حال ، و از طرف ديگر ، آشكار شدن اين دين با حجت و برهان در تمام زمانها معلوم است ، بنابراين بايستى « چيرگى » به معنى برترى اسلام با غلبه باشد » . « 1 »
البته غلبهء اسلام بر ديگر اديان در زمان پيامبر اكرم محقق شد ، و بهترين دليل بر آن ، پرداخت جزيهء پيروان ديگر اديان با دست خود ، به مسلمانان است . و اين بيانگر قدرت و شوكت اسلام در آن دوران است ، ولى متأسفانه آنان كه ديروز به مسلمانان جزيه مىپرداختند ، امروز حتّى بر مقدّسات ما دست تجاوز دراز كرده و از هرسو ما را محاصره و در فشار گرفتهاند ، و مسلمانان - حتى در داخل كشورهاى اسلامى خودشان - هم مورد تعرّض ، تجاوز و حمله قرار گرفتهاند . و اين در حالى است كه تلاشها و برنامههاى تبليغى ديگر اديان ، بسيار
هامش
( 1 ) - تفسير كبير رازى ، ج 16 ، ص 40 .