ابن ماجه ، كه چگونه جملهاى را كه جندى به حديث افزوده ، يعنى « و لا مهدى الّا عيسى بن مريم » از نظر ابن ماجه پوشيده مانده است .
در حالى كه راويان معتبر ديگرى نيز اين حديث را ، بدون جملهء افزوده شده به آن ، نقل كردهاند ، مانند روايت طبرانى و حاكم با اسنادشان از ابو امامه كه دقيقا با همين الفاظ ، ولى بدون آن جملهء اضافى است و حاكم آن را صحيح دانسته و دربارهاش گويد :
« اين حديث داراى اسناد صحيح است ولى آن دو آن را نقل نكردهاند » . « 1 »
البته حاكم ، حديث ابن ماجه را - با جملهء اضافى - در مستدرك خود نقل كرده و گويد : به علت شگفتى و تعجبش ، نه از جهت احتجاج به آن بر شيخين - بخارى و مسلم - آن را آورده است .
ابن قيّم نيز در « المنار المنيف » حديث را با جملهء اضافى آورده و سخنان دانشمندان اهل سنّت دربارهء آن را نقل كرده مبنى بر اينكه فقط و فقط محمّد بن خالد جندى راوى اين چنين حديثى است ، و گفتهء آبرى شافعى ( متوفاى 363 ه . ق ) را چنين نقل مىكند :
« اين محمّد بن خالد نزد علماى منقول و علم حديث ، معروف و شناخته شده نيست » .
و سپس اظهارنظر بيهقى را چنين مىآورد :
« محمّد بن خالد در نقل اين حديث تنهاست . و حاكم
هامش
( 1 ) - مستدرك حاكم ، ج 4 ، ص 440 ، كتاب الفتن و الملاحم ؛ معجم كبير طبرانى ، ج 8 ، ص 214 ، ح 7757 .