ترجمه :
سخن در خبر متواتر منقول
1 - از همه آنچه در اجماع منقول ذكر نموديم ، سخن در خبر متواتر منقول نيز آشكار مىشود كه :
نقل تواتر در خبرى حجيت آن خبر را ثابت نمىكند ، و لو اينكه قائل به حجيت خبر واحد باشيم چه آنكه عنوان تواتر صفتى است در خبر كه به واسطه خبر دادن جماعتى كه اخبارشان براى سامع علمآور است تحقق مىيابد و به اختلاف خصوصيات مقامات و امتيازات مختلف مىشود و اينگونه نيست كه هر تواترى كه براى شخصى ثابت گرديد مستلزم تحقق مخبر به باشد عادتا و به مجرد نقل در خارج ثابت شود .
2 - پس : وقتى ( مخبر ) خبر از تواتر مىدهد ، در واقع از اخبار جماعتى سخن مىگويد كه اخبار ايشان براى او ( مخبر ) علم به واقع را افاده مىكند .
3 - و قبول اين خبر ( به حساب اينكه مخبر عادل است ) كه خبر جماعت مذكور براى وى ( مخبر ) علمآور است هيچ فايدهاى ندارد ( و چنين نيست كه ما مخبر به را تصديق كنيم ) ؛ زيرا فرض اين است كه : تحقق مضمون خبر متواتر از لوازم اخبار جماعت ياد شده كه اين اخبار به واسطه خبر عادل ثابت شده نمىباشد .
استدراك 4 - بله اگر ( مخبر عادل ) از اخبار جماعتى خبر داد كه اخبارشان عادتا مستلزم تحقق مخبر به است ، مبنى بر اينكه حصول علم به مخبر به ، لازمه نفس اخبار جماعت مذكور است ، مثل اينكه مخبر خبر داده از اخبار هزار نفر و يا بيشتر براى وى از مرگ زيد و حضور آنها در تشييع جنازه او ، لازمه قبول خبر اين مخبر حكم به تحقق ملزوم كه همان اخبار جماعت است ثابت مىشود ، پس لازمه ( اين خبر ) كه مرگ زيد است نيز ثابت مىشود .
5 - بله لازمه قول كسانى كه اعتماد مىكنند بر مطلق اجماع منقول و لو خبر ناقل مستند به حدسى باشد كه براساس مبادى محسوسه استوار نشده باشد ، اين است كه خبر متواتر منقول را هم حجت بدانند .