تشريح المسائل
* مراد از عبارت ( و رواية ما عدا قول المعصوم . . . ) چيست ؟
مراد نقل مسائلى است كه غير از كلام معصوم اجمالى است كه با جمله ( من ساير ما تضمّنه الاخبار )
* مراد از عبارت ( كالأسئلة التى تعرف منها اجوبته . . . ) چيست ؟
فى المثل : روايت شده است كه : انّه سئل عنه عن بيع الرطب بالتمر . فقال عليه السّلام : أ ينقص اذا جفّ ؟
فقالوا : نعم : فقال : فلا اذن .
* مراد از عبارت ( و قد جرت طريقة السلف و الخلف . . . على قبول الاخبار ) چيست ؟
اين است كه سابقين و لاحقين از شيعه و سنى اخبار آحاد را در تمام امورى كه ذكر شد معمولا قبول مىكنند اعم از آنكه خبر واحد در آنها به نحو اجمال واقع شود و يا به نحو تفصيل ، متعلق اخبار امور شرعيه واقع شده باشد و يا امور غير شرعيه .
* از نظر تسترى دليل حجيت خبر واحد چيست ؟
1 - سيرهء قطعيّه فرق اسلامى .
2 - ادله حجيت خبر عادل به طور مطلق كه اين اطلاق بر حجيت نقل اجماع نيز دلالت دارد .
3 - دليل انسداد كه بر حجيت مطلق ظن در مواردى كه باب علم منسدّ است ، دلالت دارد .
* مراد از عبارت ( مع انّ هذا الوهم فاسد من اصله . . . ) چيست ؟
مربوط به اين سخن است كه ( خبر واحد در اصول مسموع نيست ) كه محقق تسترى آن را توهم دانسته است .
* وجه فساد اين وهم چيست ؟
اين است كه : مبناى آن فاسد است ، زيرا مبناى اين توهم يا اصالة حرمة العمل بالظن است يا استبعاد اثبات مسائل اصولى كه اساس فروعاند مثل : خبر واحد .
حال اگر مبنا اصالة حرمة العمل بالظن باشد وجه فساد آن اين است كه :
تنها مسائل فرعى از تحت اين اصل خارج نشدهاند تا عمل به خبر واحد را كه دليل ظنى است به آن اختصاص دهيم ، بلكه به ملاحظه عمومى كه در ادلّهء حجيت خبر واحد است گفته شود كه علاوه بر فروع فقهيه ، اصول نيز مشمول اين اطلاقات قرار گرفته و لذا در اصول نيز در عمل به خبر واحد مانعى وجود ندارد . و اگر مبنا استبعاد اثبات مسائل اصولى باشد وجه فسادش اين است كه : مجرد استبعاد مانع و دليل بر عدم جواز نمىتواند باشد .