حليمى گويد : استادمان قفّال ، داناترين دانشمندان دوران خويش بود كه با او ملاقات كردم . . . حاكم ابوعبداللَّه گويد : او فقيه ، اديب ، پيشواى شافعيان دوران خويش در ماوراءالنّهر و در اصول ، داناترين بود و در جستوجوى حديث از همهى آنان بيشتر مسافرت كرد . شيخ ابواسحاق شيرازى گويد : او امام بود و كتابهايى دارد كه كسى مانندش را ندارد . . . و ابنصلاح گويد : قفّال كبير بزرگى از بزرگان مذهب ، بلندآوازه و مجمع دانشهايى است كه خود به آنها آگاه است كه داراى نوشتههايى است . . . . » « 1 » 8 - اسنوى گويد : « يكى از پيشوايان اسلام است . . . . » « 2 »
18 - روايت ابوالشيخ
بر اساس گفتهى سخاوى ، ابوالشيخ اين حديث را در « كتاب السنة » روايت كرده است . سخاوى گويد : « حديث أنا مدينة العلم و علىّ بابها . حاكم در بخش « المناقب » در كتاب مستدركش و طبرانى در معجم كبيرش و ابوالشّيخ ابنحيّان در « السنة » خودش و ديگران همگى از حديث ابومعاويهى نابينا از اعمش از مجاهد از ابنعبّاس با اين اضافه روايت كردهاند : هر كس آن علم را خواهد نزد آن دَر ، بيايد . » « 3 » همانگونه كه به زودى از تصريح سمهودى و مناوى و زرقانى روايت او را خواهى دانست .
شرح حالش
1 - سمعانى گويد : « ابومحمّد عبداللَّهبن عبداللَّهبن جعفربن حيّان اصفهانى معروف به « ابوالشيخ » ، حافظى بزرگ و ثقه است . كتابهاى زيادى نوشت و ابونعيم احمدبن عبداللَّه حافظ از او بسيار روايت كرده است . آخرين كسى كه از او روايت
هامش
( 1 ) . طبقات الشّافعيه : از سبكى 3 / 200 .
( 2 ) . طبقات الشّافعيه : از اسنوى 2 / 79 .
( 3 ) . المقاصد الحسنة / 97 .