چنين آورده است :
1 - سمعانى دربارهاش چنين گويد : « امّا تبارثوربن عبدمناة ، امام ابو عبداللَّه سفيان بن سعيد است . . . در دوران خود از برگزيدگان در فقه ، خويشتندارى ، حفظ و دقّت در عمل بود . ظاهر و رفتارش در نيكوكارى و پرهيز ، مشهورتر از آن است كه نيازمند اغراق در بيان باشد . . . » « 1 » 2 - ابناثير گفته است : « پيشواى مسلمانان و حجّت خداوند بر بندگانش ، فضيلتهايش فراتر از شمارش و ناتوانكنندهى شمارشگران است ، در دوران خود فقه و اجتهاد در آن ، حديث ، زهد ، عبادت ، پرهيز و اعتماد را يكجا جمع كرده بود و علم حديث و ديگر دانشها به او منتهى مىشد . مردم بر ديانت و زهد و پرهيز و اعتماد بر او اجماع كرده ، اختلافى در آن نداشتند . او يكى از پيشوايان كوشا و قطبهاى اسلام و پايههاى دين است . » « 2 » 3 - ذهبى گويد : « يكى از بزرگان دانش و زهد است . » « 3 » 4 - ابنحجر آورده است : « شعبه و ابنعيينه و ابوعاصم و ابنمعين و تنى چند از ديگر دانشمندان گفتهاند : سفيان در حديث سرآمد مؤمنين است .
و ابنمبارك گويد : من از يك هزار و يكصد استاد بزرگ حديث نقل كردم ولى از كسى بهتر از سفيان نقل نكردم . مردى به او گفت : اى ابوعبداللَّه ! با ديدن سعيدبن جبير و ديگران چنين مىگويى ؟ گفت : همين است كه مىگويم ، بهتر از سفيان نديدم .
وكيع از شعبه نقل مىكند : حفظكردن سفيان بيشتر از من است .
هامش
( 1 ) . الأنساب : ( ثورى ) .
( 2 ) . « جامعالاصول » از ابناثير .
( 3 ) . الكاشف 1 / 378 .