مفرحهاى سرد و اگر سردمزاج باشد ، شراب صرف و مفرحهاى گرم بايد داد .
[ حركت بر طعام ]
مضرت حركت بر طعام كه گذشتن طعام پيش از هضم و پيدا شدن سده است .
تدارك آن راندن طعام از معده است و گشادن سده و تقويت معده ، چنانچه مذكور شده .
[ جماع بسيار ، به تكلف ، بىطلب ]
مضرت جماع بسيار ، به تكلف ، بىطلب نقصان جوهر روح حيوانى است و ضعف دل و خفقان و تيرگى حواس و سقوط قوت و آماده شدن مزاج است از براى جميع مرضهاى پى و واقع شدن گرممزاج است در دق .
تدارك اين چون مضرت اين از دو جهت است :
يكى آنكه مزاج شخص مايل به سردى باشد و نشانه آن دير حركت كردن نبض است و زيادتى سكون او و يافتن سردى در اعضا و متالم شدن از سردى و آسايش در گرمى .
دوم آنكه مزاج شخص مايل به گرمى باشد و نشانه ، دق و زود حركت كردن نبض است و يافتن افروختگى و اضطراب ، بعد از تناول غذا و سكون « 1 » حركت جماع .
شخص اول شراب صرف ريحانى بايد داد و آب گوشت كفته كه به نرمى با پياز بپزند تا بوى گوشت از آن برود و بياميزند به آن زردهء تخممرغ و دارچينى و قرنفل و شقاقل و اندكى مشك و نيمبرشت كنند و دواء المشك با معجون لبوب يا مادة الحياة به ناشتا تناول كنند و حسوهاى ممزوج به شراب و خاگينههاى پر پياز پر گندنا « 2 » و دارچين ، ورد خود سازند و بايد كه نخود و آرد آن در حسو و قليه و طبيخ ، بسيار استعمال
هامش
( 1 ) . يك كلمه در نسخه خطى در اينجا حذف شده است با مقايسه نسخه عربى كلمه « سكون » جايگزين شد .
( 2 ) . گندنا همان گياه تره است .