[ شراب در كسى كه تنگى نفس صفراوى داشته باشد ]
دفع مضرت شراب از كسى كه تنگى نفس صفراوى داشته باشد به شراب خشخاش و شراب بنفشه و گلاب بايد كرد و غذاهاى سبك بايد خورد .
[ شراب در اوايل درد چشم ]
دفع مضرت شراب در اوايل درد چشم به اسهال به طبيخ هليله و طبيخ فواكه بايد كرد و گشنيز خشك و بنكو و قند با هم آشاميد و لخلخههاى سرد بايد بوييد . گشنيز خشك و تخم كرنب و گلقند تازه [ را از جمله لخلخههاى سرد ] گفتهاند .
[ شراب بر امتلاء ]
شراب بر امتلاء خواه غذايى و خواه خلطى و خواه به حسب كيفيت ، مضرت او ظاهر است .
تدارك آن پيش از آنكه ورمى و تبى پيدا شود ، به فصد مىبايد و اگر سردمزاج باشد ، لعوق كلم به آب انار بياشامد و اگر گرممزاج باشد ، شراب خشخاش با شراب انار بياشامد و غذا مزورهء آلو باشد ، پيش از فصد ، و مزورهء سماق بعد از فصد و ديگر تدبيرها به حسب قواعد كنند .
[ شراب در خمار ]
شراب در خمار درد سر زياده مىكند و تب صفراوى و دلشوره و دق و ورم اندرون پيدا كند و اعتماد بر آنچه گفتهاند : « شراب در خمار نافع است » نبايد كرد زيراكه گاه هست كه اندك بقيّتى در معده هست و شراب ، لطيف آن را دفع مىكند امّا اگر بقيه در معده بسيار باشد و دماغ از بخار ممتلى ، چون ديگر شراب بياشامد البته مزيد زحمت شود و بر متامل اين حال پوشيده نيست .