[ آب زعّاق ]
مضرت آب زعّاق يعنى آب تلخ شور مزّه ، عفونت است و تبهاى صفراوى و موجب استسقاست .
دفع آن به شربت شيرين است ، مثل قند و گلاب و شربت بنفشه و استعمال رانندههاى آب پيش « 1 » ، مثل تخم خربزه و تخم خيار بادرنگ .
[ آب ترش ]
مضرت آب ترش ريش روده و معده است و دلشور « 2 » و استسقا .
دفع آن به مغريات مثل پاچه يا چيزى كه نفخ آن بشكند ، مانند زيره و كرويا و سعتر بايد كرد و شراب جزر و شراب راسن بايد آشاميد و زردههاى تخممرغ و مغز استخوان با اندك نمكى و بوى خوش نيكوست .
[ آب ناشتا ]
مضرت آب ناشتا يعنى بر خلو معده ، ضعيف كردن معده است و پيدا كردن نزله به سبب سردى دماغ ، از دو وجه :
* يكى به مشاركت معده
* دوم برآمدن بخار آب سرد به دماغ و سرد كردن جگر و سپرز و قابليت پيدا كردن استسقا .
دفع اين به شراب كهنه بايد كرد و نان خشك و كال و پست جو از پى آن و فى الجمله به چيزى چند كه زود نمها از معده بچيند .
هامش
( 1 ) . آب پيش يعنى پيشاب ، بول ، شاش ، ادرار ( لغتنامهء دهخدا ) .
( 2 ) . يعنى دلشوره .