تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفع المضار الكلية عن الأبدان الإنسانية ( دور ساختن هر گونه زيان از تن آدميان ) ( فارسى ) — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣
گرسنگى و خواب بسيار و حركت بعد از خواب مفيد است .

[ تناول غذايى كه سبب خلطى شود كه آن در بدن بسيار باشد ]

مضرت تناول غذايى كه سبب خلطى شود كه آن در بدن بسيار باشد مثل آنكه صفراوىمزاج عسل خورد يا بلغمىمزاج كه شير و ماست خورد تا سبب مرض‌هاى مناسب آن خلط شود . دفع آن به قى و اسهال بايد كرد به حسب هر مزاج و تبديل مزاج واجب است اگر صفراوى باشد به مثل شراب غوره و شراب انار و سكنجبين . و شيخ ابو على گفته كه سكنجبين يا بنكو در اين باب خيلى نافع است و اگر بلغمى باشد ، تبديل به شراب صرف و ماء العسل و سكنجبين راوندى و گوارش كمونى كند . و بايد كه اسهال ، بعد از هضم و نضج خلط باشد و غافل از اين نمىبايد شد كه مضرت اين بسيار است .

[ حركت بر طعام ]

افساد حركت بر طعام از سه وجه است : * يكى آنكه طعام را مىجنباند ، پيش از آنكه هضم شود و معده و آلات حوالى آنكه ممدّ هضم‌اند ، نيكو مجتمع نمىشوند . * دوم آنكه حرارت غريزى كه فاعل هضم است ، متوجه ظاهر مىشود و از باطن ، قصور مىيابد و قوهء هاضمه ضعيف مىگرداند . * سيوم آنكه غذاى هضم نشده ، به عروق مىبرد و موجب سدّه مىشود . دفع اين فساد آن است كه جهد كنند تا اين طعام فاسد ، اخراج كنند اگر زود به وقت افتد و بعد از آن به پاكى معده و جلا كوشند . و اگر ديرتر به وقت افتند ، تدبير فسادى كه ظاهر شود بايد كرد .