را ندارد ، پس جگر صافى غذا را قبول مىكند و در آنها به لطف تدبير حكيم خبير مستحيل به خون و بلغم و صفرا و سودا مىشود و از جگر راهها و مجارى به سوى ساير بدن هست كه خون از آن مجارى و عروق به ساير بدن مىرسد مانند مجارى كه در زمين براى آب مهيّا كنند تا به همهء زمين جارى گردد و آنچه خبائث و زيادتىهاست جارى مىشود به سوى اوعيه اى كه براى آنها خلق شده است و آنچه از صفرا است به سوى زهره ( 1 ) مىرود و سودا به سوى سپرز مىرود ، و رطوبتها به سوى مثانه جارى مىشود .
پس تأمل كن حكمت تدبير حق تعالى را در تركيب بدن و گذاشتن هر يك از اعضاء در جاى خود و مهيّا كردن اوعيه و ظرفها در آن براى فضول اغذيه و اخلاط تا آن كه اين زيادتىها و كثافتها در بدن پهن نشوند كه مورث فساد بدن و دردها شوند ( 2 ) .
پس صاحب بركت و نعمت است خداوندى كه نيكو كرده است تقدير را و محكم گردانيده است تدبير را و او را است حمد و ستايش چنانچه اهل و مستحق آن است .
[ مرحلهء آغازين رشد بدن و كيفيت تكوّن آن در رحم ]
مفضّل گفت كه : گفتم : وصف نما براى من نشو و نمو بدن را در همهء احوال تا به حد تمام و كمال رسد .
هامش
( 1 ) . كيسه صفرا .
( 2 ) . اگر صفرا داخل خون شود توليد بيمارى يرقان ( زردى ) مىكند و چنانچه بول از جريان طبيعى خود باز ماند بدن مسموم و آدمى هلاك مىگردد .