[ حكمت فصول چهارگانه سال ]
و ايضاً تفكَّر نما در بلند و پست شدن آفتاب ، براى آن كه در هر سال چهار فصل مختلف پديد آيد و تدبير در مصلحت حكيم قدير ظاهر گردد ، پس در زمستان حرارت در باطن درخت و نبات پنهان مىگردد كه مادّههاى ميوه در آنها متولد گردد و در هوا كثافتى پديد آيد كه از آن ابر و باران در هوا متولد شود و ابدان حيوانات محكم شود و قوّت يابد .
و در بهار موادّى كه در زمستان اشجار و نباتات متولَّد شده به حركت آيند ، و گياهها و گلها و شكوفهها برويند و حيوانات براى فرزند به هم رسانيدن به حركت آيند .
و در تابستان به سبب شدت حرارت هوا ميوهها پخته مىشوند و رطوبات فاضله و اخلاط فاسده ابدان حيوانات به تحليل روند و رطوبت روى زمين كم شود كه اعمال و عمارات و غيره به آسمانى ميسّر گردد .
و در پائيز هوا صاف گردد و بيمارىها مرتفع گردد و بدنها صحيح شود و شبها دراز شود كه اعمالى كه در شب بايد به عمل آيد ميسّر گردد ، و اگر مصالح اين فصول را استقصا نمائيم سخن به طول مىانجامد . اكنون تفكَّر كن در گرديدن آفتاب به حركت خاصهء خود در بروج دوازده گانه يعنى حمل و ثور و جوزا و سرطان و اسد و سنبله و ميزان