نظاير كه نقّاشان بىنظير از كشيدن شبيه آن به قلم تصوير و پرگار تقدير به عجز و تقصير معترفند چگونه از طبع بىشعور و امتزاج اخلاط بدون تقدير مقدّر كلّ مقدور به ظهور مىآيد ؟ * ( تَعالَى الله عَمَّا ) * يقول الملحدون علَّوا كبيراً .
[ ساختمان پرهاى طيور ]
تأمل كن : پرهاى مرغ را ، چگونه به هم بافته و مانند جامهاى رشته و مو با هم تأليف يافته و به آن نحو در هم نشسته كه چون مىكشى اندك اندك گشوده مىشود و از هم جدا نمىشود تا آن كه باد در ميان آنها داخل شود و در هنگام پرواز آن را در ميان هوا نگاه دارد و مىبينى در ميان پر عمود غليظ متينى مقرّر ساخته و اطراف آن را به پرها بافته تا آن كه به صلابتى كه دارد آنها را راست بدارد و باز آن عمود را مجوّف گردانيده كه بر طاير سنگين نباشد و او را مانع از پرواز نگردد .
[ مرغان پا دراز و گردن دراز ]
اى مفضّل ! آيا ديده اى آن مرغ را كه پاهاى دراز دارد و مىدانى چه منفعت در پاهاى دراز آن هست ؟ نفعش آن است كه اكثر اوقات در ميان آب مىباشد و تن آن بر روى آن پاهاى دراز مانند ديده بانى است كه بر بلندى ايستاده باشد و در كمينگاه جانوران آب است ،