تشريح المسائل
* مقدمة بفرمائيد در امر ششم به چه چيزى پرداخته شده است ؟
به تقسيمات استصحاب از جنبههاى مختلف پرداخته است ، چرا كه امر ششم به عنوان مقدمهاى است براى بحثهاى بعدى .
* تقسيماتى كه در اينجا ذكر مىشود بر چه مبنائى است ؟
بر مبناى مشهور است كه برخى مورد قبول شيخ نيست و برخى هم تكرارى ولى داراى فايده است .
* آيا تقسيمات صورت گرفته در اينجا همه تقسيمات باب استصحاب است ؟
خير ، اهم تقسيمات اين باب است .
* باتوجّه به مقدمهء فوق بفرمائيد تقسيمات سهگانهء استصحاب به چه اعتبارى است ؟
تقسيمات استصحاب به سه اعتبار و يا به تعبير ديگر از سه ناحيه است :
1 - به اعتبار مستصحب 2 - به اعتبار دليل استصحاب 3 - به اعتبار شكّ لا حقّ .
به عبارت ديگر :
1 - استصحاب به اعتبار مستصحب ، تقسيماتى دارد ، چرا كه هر استصحابى يك مستصحب مىخواهد و به تعبير ديگر استصحاب به اعتبار يقين سابق ، خود داراى تقسيماتى است ، چرا كه آن شيئى كه قبلا بوده اكنون در صورتهاى مختلفى متصور است .
2 - استصحاب به ملاحظهء دليلى كه برآن دلالت دارد نيز تقسيماتى دارد ، چرا كه يقين سابق از روى دليل بوده است و نه بدون دليل ، كه اين دليل هم يا شرعى بوده است و يا عقلى .
3 - استصحاب به اعتبار شكّ لا حقّ نيز داراى تقسيماتى است چونكه شكّ لا حقّ نيز خود صور مختلفى دارد .
* باتوجّه به مقدمهء فوق مراد از ( امّا بالاعتبار الأول فمن وجوه . . . ) چيست ؟
اين است كه : استصحاب به اعتبار مستصحب از وجوه مختلف قابل تقسيم است .
* وجه اوّل اين تقسيم چيست ؟
از آنجا كه مستصحب :
1 - گاهى يك امر وجودى است ، مثل عدالت زيد ، حيات عمر ، پاك بودن فلان مايع و يا نجس بودن فلان حيوان و يا حرام بودن فلان مايع و يا واجب بودن فلان عمل و . . .