مقدمه :
* جهت يادآورى بفرمائيد اصل به لحاظ لغوى به چه معناست ؟
به معناى پايه و ريشه است .
* اصل در علم اصول به چه معنائى بهكاررفتهاست ؟
به معناى : قاعده ، دليل ، ظاهر و استصحاب .
- قاعده مثل اينكه گفته مىشود كه : اصل در اشياء پاك بودن است ، بدين معنا كه قاعدهء طهارت جارى است .
- دليل مثل اينكه گفته مىشود كه عقد لازم است و الاصل فيه قوله تعالى
( أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ) .
- ظاهر و يا راجع مثل اينكه گفته مىشود كه : اصل در استعمال حقيقت است ، يعنى ظاهر حال گوينده اين است كه معناى حقيقى لفظ را اراده كرده است .
- استصحاب مثل اينكه در موردى كه شكّ در انتقال مالى از يكى به ديگرى پيدا شود گفته مىشود كه : اصل عدم انتقال است ، يعنى استصحاب مىكنيم عدم انتقال را .
* اصل بر چند قسم بود ؟
بر دو قسم : 1 - اصل لفظى 2 - اصل عملى
1 - اصل لفظى عبارتست از ظهور لفظ در معنايى كه مهمترين اين اصول عبارت بود از :
اصل اصالة الحقيقه ، اصل اصالة العموم ، اصل اصالة الاطلاق .
2 - اصل عملى عبارتست از قاعدهاى كه به هنگام شكّ در حكم واقعى و يا در