فصل 8 مرگ بزرگترين و دشوارترين حوادث و بلاهاست
بدان كه مرگ حادثه اى بزرگ و بليّه اى سخت است ، و از هر امر صعبى دشوارتر است ، و از بلاهاى خطير و امور هولناك به شمار مىرود . پس هر كه مىداند كه سرانجام او مرگ است و خاك بستر او و گور جايگاه او و شكم زمين قرارگاه اوست ، و كرم و مار عقرب انيس و همنشين اوست ، سزاوار است كه حسرت و ندامتش طولانى و بسيار و عبرتش دائم و هميشگى باشد ، و فكرش منحصر در همين امر و بليّه او عظيم و مصيبت او شديد باشد ، و خود را از اهل قبور بداند و از مردگان بشمارد ، زيرا هر چه خواهد آمد نزديك است ، و دور آنست كه نيايد .
و شايسته است كه ذكر و فكر و همّ و غم و گفتار و كردار و سعى و كوشش او فقط درباره آن باشد ، رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « اگر چهار پايان آنچه را شما مىدانيد مىدانستند ( يعنى از مرگ خبر داشتند ) گوشت چاقى نمىخورديد » .
و به گروهى كه سخن مىگفتند و مىخنديدند فرمود : « اذكروا الموت ، أما و الَّذى نفسي بيده لو تعلمون ما أعلم لضحكتم قليلا و لبكيتم كثيرا »
« مرگ را به ياد آوريد ، به خدائى كه جانم در دست اوست اگر آنچه را كه من مىدانم مىدانستيد كم مىخنديديد و بسيار مىگريستيد » .
و چون به مجلسى كه صداى خنده از آن بلند بود مىگذشت فرمود : « مجلس خود را با ياد تيره كننده لذّات بياميزيد » ، گفتند : تيره كننده لذّات چيست ؟ فرمود :