مردگان و احوال قيامت ، و بيان احوالى كه بهشتيان و دوزخيان پيش از دخول بهشت و جهنّم دارند به مشاهده كردن مناسك حج از آغاز تا انجام ، البتّه براى خردمندان « ( 1 ) . خاتمه زيارت مشاهد ( اشاره به بعضى از امور باطنى در زيارت مشاهد ) بدان كه نفوس قوى و قدسى ، بخصوص نفوس پيغمبران و امامان عليهم السّلام چون از بدنهاى شريف خود رحلت نمودند و از آنها مجرّد گشتند ، و به عالم تجرد بالا رفتند ، و نهايت احاطه و استيلا بر اين عالم حاصل كردند ، امور اين عالم در نزد ايشان ظاهر و منكشف مىگردد ، و ايشان را توانائى و امكان تأثير و تصرف در مواد اين جهان خواهد بود ، پس هر كه به جهت زيارت ايشان نزد قبورشان حاضر شود بر او آگاهى و اطلاع دارند ، بخصوص كه مقابرشان محضر ارواح مقدّس و والاى ايشان و جايگاه حضور اشباح برزخى و نورانى ايشان است ، پس در آنجا حاضرند ، بَل أَحياء عِندَ رَبِّهِم يُرزَقُونَ 3 : 169 ( آل عمران ، 169 ) « بلكه زندگانند و نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند » . و به آنچه خداوند از فضل و كرم خود به ايشان داده است شادمانند ، پس به زائران قبور خود و حاضران آرامگاه خويش علم و اطلاع تام دارند ، و سؤال و توسّل و تضرّع و درخواست شفاعت را مىشنوند ، و نسيم الطاف ايشان بر آنان مىوزد ، و تراوشهاى انوارشان بر آنان فرو مىريزد ، و از خدا در روا شدن حاجات و بر آمدن مطالب و آمرزش گناهان و بر طرف شدن گرفتارى و اندوهشان شفاعت مىكنند . اين است راز اينكه زيارت پيغمبر و ائمّه عليهم السّلام مستحّب مؤكَّد است ، علاوه بر اينكه زيارت ايشان پيوند با ايشان و نيكى در حقّ ايشان و اجابت ايشان
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 496
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٩٦
هامش
( 1 ) اين حديث را با » مصباح الشريعة « ، باب 22 ، تصحيح كرديم . .